Skip navigation

Category Archives: Journal d’un poète

 

 

 

 

 

Κάποιες δουλειές, κυρίως όμως, οφείλω να πω, το θερμό κλίμα των τρεχουσών προ-θερινών ημερών που δεν αφήνει εύκολα διάθεση για γράψιμο. Όλα αυτά, λοιπόν.

Βέβαια, θα επανέλθω συντόμως.

Η ποιητική νουβέλα  ” Ο Μεταμφιεσμένος Θεός” (διαλέγω τον νεόδμητο όρο “ποιητική νουβέλα” για το συγκεκριμένο έργο, έχοντας συγκεκριμένους λόγους γι’ αυτό ), φυσικά θα συνεχιστεί.

Κατά το απόγευμα, χθες, βρισκόμουν στην λεωφόρο Αλεξάνδρας, και, δεν ξέρω, μου φάνηκε ξαφνικά ολόκληρο το γύρω μου πεδίο σαν μια ατέλειωτη “waste land”. Ελιοτικού τίτλου, σίγουρα, εν προκειμένω, όχι όμως κατ’ ανάγκην ελιοτικού σημασιολογικού περιεχομένου, μιας και η ιδιομορφία, εδώ, είναι καθαρά “νεοελληνική”.

Θέλω να πω, δηλαδή, ότι, αναπαντέχως, και παρά την πλήρη από διερχόμενα τροχοφόρα και πεζούς διαβάτες ορατότητα, συνειδητοποιούσα πως αυτή η χώρα έχει “αδειάσει”.  Σε κάθε επίπεδο. Το αίσθημα αυτό που προσελάμβανα, δεν μπορώ να πω, ότι ήταν ακριβώς το αποτέλεσμα μιας δεδομένης, περιστασιακής “αιτιότητας” καθώς και της συνακόλουθης αισθητηριακής-νοητικής πρόσληψής της, αλλά καθαρά εξω-αιτιατό,

τουτέστιν, και ακριβώς γι’ αυτό,

συνολικότερο.

Έχω την εντύπωση ότι η χώρα μας “αυτοκτονεί” πλέον, και αυτό, πολύ απλά, το προσλαμβάνει κανείς αμέσως στην οποιαδήποτε τυχαία ατμόσφαιρα ανά πάσα στιγμή.

Αυτή η αποχαύνωση και η παθητικότητα. Αυτός ο νοητικός αποσυντονισμός ακόμα και σε στοιχειώδη. Εγκεφαλική αποσύνθεση.

Μοιάζει σαν οι περισσότεροι να έχουν “παραιτηθεί” πλέον,  και αυτό είναι το πιο επικίνδυνο  απ’ όλα.

 

 

 

 

 

 

 

Τις καλύτερες ευχές μου προς φίλους και αναγνώστες για το νέο έτος.

Για έναν κόσμο με Συνείδηση και Σκέψη, ενάντια στα διαλυτικά φαινόμενα και την ανεξέλεγκτη νοητική αποσύνθεση.

Για έναν Νέο Κόσμο που μπορεί να προβάλλει αργά, αλλά σίγουρα, παρακάμπτοντας την σκόνη, την λάσπη και τα παγιδευμένα/περιορισμένα μυαλά των καιρών.

 Ευχόμενοι σε κάθε περίπτωση ένα, επιτέλους, προμηθεϊκό Μέλλον.

 

 

 

 

C’ EST L’ ÉTERNITÉ PAR LES CORPS HUMAINS

 

8d5367b3295cb4f866ad7520dd589bcb_phixr1

 

Ο άνθρωπος είναι ανά τους αιώνες
Μια κινούμενη παγίδα ελευθερίας

Ένα θηριώδες αυτόματον ζωής που
Θητεύει οδυνηρά στη λαμπρή τέχνη

της αυτεξουσίας

Και δυόμισυ χιλιάδες χρόνια μιας
Έτερης, τυφλής κυριαρχίας πάνω

στις ελπίδες του

Δεν είναι παρά σωρός από πέτρες
Πάνω στα σκοτεινότερα άνθη της

ψυχής του·

Ο ηγεμών, το μέλλον, η πρόοδος, η
Ιδέα για ένα καλύτερο κόσμο, ποτέ

δεν είναι η ποίηση αυτού του

κόσμου,

αλλά η πεζογραφία του,

Και ο ποιητής πρωτομνήμων, τρελλός
Φυγάς των ουρανών στην ωμότερη γη

Συχνά επιμιμνήσκεται του σκηνικού
Που δεν έχει χρεία νοήματος ετέρου

παρεκτός

μιας σάρκας αρπαγμένης

απ’ άλλη σάρκα,

Και εξ αυτής της λυτής πτώσης στον
Άνθρακα επιφέρεται η κάθε αλήθεια

της αχνής κλίμακας που

άγει ξανά στους καθαρούς Ουρανούς

Όταν αίφνης αυτοί φωταγωγούνται στις
Συμπαντικές προβλήτες της καρδίας και

τους χρυσόλεκτους λιμένες της φωτιάς·

Δεν υπάρχει τίποτε το υψηλόν που να μην
Συμμερίζεται τον τυφλό πηλό στον αιώνα

και

Μηδεμιά τελειότητα που να μην διέρευσε
Σε πρόσωπο που κατασπαράζει πρόσωπο

σε ωκεάνειο χαοτικό φιλί

ως τα λυμένα οντολογικά θεμέλια

της αλληλενδομετουσίωσης·

Κάποτε δεν έχει αρχή, δεν έχει τέλος, δεν
Έχει σκοπό άλλον πέραν του εαυτού του,

δεν χρησιμεύει προς άλλο,

Ακόμα κι αν μπορεί να έχει αρχή και τέλος,
Σκοπό και χρησιμότητα προς άλλο τι πέραν,

Γιατί αυτός ο βουλιαγμένος κόσμος σίγουρα
Δεν είναι προορισμός αλλ’ όμως είναι ωραίο

κάποιες στιγμές

να τον αντιμετωπίζεις έτσι·

Επειδή πάνω απ’ όλα, ή έστω κάτω απ’ όλα,

Το αγριότερο ένστικτο της ελευθερίας
Κάποτε θα πρέπει κι αυτό να ομιλήσει

τυφλό σαν φως

με πουθενά σταθμούς

στην παγκόσμια νύχτα·

 

(πρωτοαναρτήθηκε στο THE RETURN blog)

 

 

 

 

 

 

b90a83e304c2db570d8e0a6b8c3562f1

 

Εύχομαι στους φίλους και αναγνώστες να περνούν και να περάσουν όμορφα κατά την περίοδο των εορτών, με προσωπική ευτυχία, δημιουργική διάθεση και τα προτιμώμενά τους αναγνώσματα.

Η ποίηση μπορεί να μην αλλάζει άμεσα ή και καθόλου τον κόσμο, όπως άλλωστε έχουμε ξαναπεί, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως ο κόσμος θα είχε κάποιο νόημα να παρατείνει την ύπαρξή του για αόριστο χρονικό διάστημα, αν δεν υπήρχε η ποίηση να τον οραματίζεται κάθε φορά σε μια προσδοκούμενη σύσταση και έκταση μέλλοντος.

Από αυτή την πολύ συγκεκριμένη άποψη, η ποίηση είναι η μυστική αρχιτεκτονική του κόσμου. Και το ποίημα, -εκείνο το ποίημα που έχει νόημα να υπάρχει-, είναι πρώτα απ’ όλα μια περιπλάνηση στα θεμέλιά του, είτε αχρόνως, είτε στα θεμέλια κάθε εποχής ξεχωριστά .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Όσοι ενδιαφερόμενοι, μπορείτε να διαβάσετε στην  ιστοσελίδα του “Νέου Πλανοδίου” ένα κείμενό μου που φέρει τον τίτλο “Αντίφαση, Αντίθεση, Αντινομία στην Ποίηση”.

Πρόκειται για ένα μάλλον ιδιότροπο, αυστηρά φιλοσοφικό κείμενο. Επί τη ευκαιρία, θα ήθελα να ευχαριστήσω άλλη μια φορά το “Νέο Πλανόδιον” για την μεταξύ μας συνεργασία.

 

 

 

 

 

 

 

 

Η κατάσταση με την ίωση καλύτερευσε σημαντικώς, όμως εμμένει ακόμα ταλαιπωρητική. Φίλος γιατρός με τον οποίο επικοινώνησα το Σάββατο, μου είπε καθώς του περιέγραφα πάντα τα συμπτώματα, πως διακρίνει, επιπλέον, τα ίχνη μιας ελαφράς υπερκόπωσης και συνέστησε ξεκούραση για κάποιες ημέρες, και άλλα. Καίτοι οι γιατροί σαφώς …παραλογίζονται σε αυτές τις περιπτώσεις, εν τούτοις δεν είναι εξ ίσου παράλογο να ακολουθεί κανείς τις οδηγίες τους. Δεν ξέρεις ποτέ τι γίνεται.

Η αλήθεια είναι πως το “παράκανα” τους τελευταίους μήνες από πολλές απόψεις. Συνυπολογιζομένων βέβαια και κάποιων αϋπνιών που με πιάνουν ανά περιόδους. Δεν συμπαθώ, και για να είμαι πιο ακριβής, κάποτε μισώ τον ύπνο. Αισθάνομαι τις περισσότερες φορές σαν ηλίθιος όταν πέφτω να κοιμηθώ, ασχέτως βέβαια της όποιας συντυχούσης κούρασης.

Τέλος πάντων, θα δούμε. Πάντως δεν νοιώθω ιδιαίτερη αδυναμία ή κόπωση κλπ. Μου φαντάζει απλά σαν μια “ζόρικη” ίωση, αλλά τίποτε περισσότερον.

 

img2_1_phixr1

 

Υπάρχει, για όσους ενδιαφέρονται, και μια ψηφιακή έκδοση (σκαναρισμένη) του βιβλίου μου για τις “Μυθολογίες του Κόσμου”τ.Α’  (εκδόσεις Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, 2004) που έχει όγκο 64 MB περίπου. Μπορείτε να την κατεβάσετε από εδώ.

Η όλη εμπειρία της συγγραφής του κατέστη για μένα πολύ ευχάριστη κατ’ εκείνον τον καιρό. Το Πανεπιστήμιο ήθελε την “λογοτεχνική” συγγραφή μιας παγκόσμιας μυθολογίας, πρωτίστως για παιδαγωγικούς σκοπούς στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση,  για γενικώτερους αρχειακούς-εκπαιδευτικούς σκοπούς καθώς και για οποιονδήποτε ενδιαφερόμενο εκπαιδευτικό και απλό αναγνώστη θα ήθελε να έλθει σε μιαν επαφή με τις μυθολογίες του κόσμου.  Μετά από συζητήσεις που είχαμε, και διαπιστώνοντας ότι οι γνώσεις επί του αντικειμένου από την πλευρά του υποφαινομένου ήταν υπερεπαρκείς γι’ αυτόν τον σκοπό, και εκδηλώνοντας εν ταυτώ ενδιαφέρον για την “οπτική” του επί του θέματος, έδωσε το “πράσινο” φως.

Καταπιάστηκα με όρεξη, έχοντας κατά νου κάθε στιγμή σημαντικά διλήμματα ως προς την συγγραφή. Για την ακρίβεια, ως προς το ποια θα έπρεπε να είναι τα όρια μιας “λογοτεχνικής” παρουσίασης των μυθολογιών των λαών, στο βαθμό βέβαια που θα ήθελε κανείς να αποφύγει την “τυπική” παράθεση ονομάτων, μυθολογικών συμβάντων κλπ. αλλά από την άλλη, δεν θα ήθελε να αυθαιρετήσει, -σε καμμία περίπτωση-, επί των διαδραματιζομένων. Οι μυθολογίες δεν αλλάζουν. Οποιοδήποτε βιβλίο και αν ανοίξετε θα διαβάσετε τα ίδια ονόματα κάθε φορά και τα ίδια συμβάντα.  Εκείνα που “αλλάζουν” είναι δύο πράγματα. Η τυχούσα λογοτεχνική απόπειρα “παρουσίασης” και η τυχούσα ερμηνευτική. Στο βιβλίο αυτό, η οποιαδήποτε ερμηνευτική και συμβολολογία από την πλευρά μου επιχειρείται κυρίως στο προλογικό-εισαγωγικό κείμενο. Στον Α’ τόμο, παρουσιάζονται διάφορες κρίσιμες κατά την γνώμη μου μυθολογίες χωρών της Ευρώπης και της Ασίας (“επικός μυθολογικός κύκλος”). Ελπίζω στο μέλλον, σε άλλο τόμο, να καταπιαστώ και με τις μυθολογίες των χωρών των άλλων ηπείρων.

Επιπλέον, οφείλω να ομολογήσω πως στάθηκε μια ασυνήθιστη έκπληξη για μένα, το γεγονός ότι διάφοροι ηλεκτρονικοί ακτιβιστές ή ενασχολούμενοι “τροφοδότησαν” το ελληνικό wikipedia σε διάφορα λήμματά του,  με αποσπάσματα από το βιβλίο μου.

 

Αυτά προς το παρόν. Ευχαριστώ διάφορους αναγνώστες και φίλους για τις ευχές τους.

 

 

 

 

 

 

 

Έχω χρόνια να αρπάξω αξιοπρόσεκτη, μη παραμελίσιμη ή σημαντικώς ταλαιπωρητική ίωση. Κατά τα (πρώτα) φαινόμενα αυτό συνέβη (δηλαδή, εκδηλώθηκε) χθες, και, μάλλον, επειδή την μέρα του Πολυτεχνείου κυκλοφορούσα πάνω κάτω στην πολυκατοικία με το αθλητικό φανελάκι, βοηθώντας φίλους διαχειριστές σε διάφορες κοινόχρηστες μικροεπισκευαστικές ασχολίες.

Πράγματι, πάνε τουλάχιστον δεκαπέντε χρόνια που έχω να νοιώσω τόσην ζαλάδα, καρηβαρία, πυρετό και σχετικά ρίγη. Όντως απαράδεκτη, ιδιαζόντως εκνευριστική κατάσταση . Προσπάθησα να διαβάσω, αδύνατον. Σκάκι ούτε συζήτηση. Τελικώς, έρριξα έναν υπερωκεάνειο ύπνο (έστω, με μικρές διακοπές) από το προχωρημένο μεσημέρι μέχρι την ενδεκάτη βραδινή της προηγούμενης μέρας. Καίτοι τα πράγματα συγκριτικώς καλυτέρεψαν, εν τούτοις αυτή η καρηβαρία (ιδιαίτερα) είναι περίπου σαν να σου έρριξαν τσιμέντο στο κεφάλι, και σε κάθε σκέψη σου να φαντάζεις σαν να θέλεις να  προκαλέσεις ρωγμές σε αυτό. Δεν είναι εύκολο να προκαλέσεις ρωγμές στο τσιμέντο.

Οι ιώσεις, ομολογουμένως, δεν είναι του γούστου μου, γι’ αυτό και τις απέφευγα τόσα χρόνια. Όμως, παρά την θέλησή μου, ιδού μία. Ελπίζω, πάντως,  όχι άλλη κατά την επερχόμενη, εναπομείνασα σαιζόν.

 

7387232189fca0ed3c29f3b9d90962ed

 

Κατά τα άλλα, θα ήθελα να αναφέρω κάτι συμπληρωματικό-επεξηγηματικό (αν και δεν νομίζω ότι χρειάζεται) επί του μόλις προηγουμένου κειμένου, όσον, βέβαια, μου επιτρέπει η καρηβαρία:

Το “μη προβλέψιμο” στοιχείο στην ποίηση, όπως και στην ζωή εξ άλλου, είναι κάτι πολύ σημαντικό. Όχι ως αυτοσκοπός, αλλά ως νοηματοδοσία που καθιστά το “ενδεχόμενο”,  την οντολογική πιθανότητα,  επερχόμενη ή αναπόφευκτη. Με άλλα λόγια, όχι μόνον από πορισματική μιας εθνογραφίας άποψη, αλλά και από πολύ ουσιαστική τέτοια, η ποίηση ως εκδήλωση της ανθρωπότητας, παρουσιάζει πολλά κοινά στοιχεία με την αντίληψη, πρακτική και “συγχρονική” σκέψη της πρωτογονικής Μαγείας (κάτι που παραδόξως έγινε ακόμα εμφανέστερο στην μοντερνική/μοντερνιστική περίοδο, έστω και αν αυτό δεν υπήρξε πάντοτε “συνειδητό”).

Βέβαια, ως προς αυτήν την οπτική τονίζεται, συνήθως, και όχι αβάσιμα, (όταν διατηρείται σε όποιον βαθμό μια τέτοια οπτική, επειδή  δεν είναι πάντα ή και καθόλου “trendy” ),  ο “εξορκιστικός” χαρακτήρας της ποίησης, όμως εγώ προτιμώ να δίνω βάρος στην έννοια του “οιωνού”. Και όχι μόνον.

 

42696103cfd21294374ed3e1829fa6b3

 

Η ποίηση γράφεται, τελικώς , όσον και αν αυτό ακούγεται σκανδαλιστικό σε έναν “ορθολογιστικό” (και όχι υγιώς ορθολογικό) νου, όχι μόνον για να εξιστορείται (ποιητικώς, μυθογραφικώς κλπ.) η πραγματικότητα, αλλά, εξ ίσου, και για να την “προκαλέσει”. Να προκαλέσει δηλαδή την ανάδυσή της, -την αναφάνεια/επανεμφάνιση μιας ευχάριστης βιωματικότητας ή να αποτρέψει κάτι δυσάρεστο- ανάμεσα στους ανθρώπους. 

Αυτό ως πρόθεση, είναι καθαρά “μαγικό”. Το “πραγματικό” έπεται.

Η ποίηση δεν αντανακλά παθητικά ένα “πραγματικό” (ό,τι, εν πάση περιπτώσει φαντάζεται ή εκλαμβάνει ή θεωρεί ο καθένας ως “πραγματικό”), αλλά το “δημιουργεί”, πάνω απ’ όλα ή το “προϊωνίζει” αρκετές φορές. Με τον ίδιο -και συμπαράλληλο/αναλογικό- τρόπο, που ένας συνειδητός ποιητής δεν αντανακλά παθητικά στην γραφή του μια δεδομένη καθημερινή γλώσσα, αλλά δημιουργεί ο ίδιος τα δικά του εκφραστικά μέσα.

Μια προσωπική, εξατομικευμένη σκέψη, απαιτεί ολοένα και περισσότερον προσωπική, εξατομικευμένη γλώσσα.

 

2d8eeb8c00000578-0-image-a-24_1445257830349_phixr

 

Σε κάθε περίπτωση, η  ποίηση χειρίζεται το οποιοδήποτε υπάρχον βίωμα ως “κύτταρο” μιας καθολικότερης εμπειρίας στα ανθρώπινα, και γι’ αυτό, άλλωστε, υπάρχουν οι ποιητές. Όχι για να μας πρήζουν απλά  με “την ιστορία της ζωής τους” που δεν παρουσιάζει περαιτέρω νόημα για άλλους πέραν των ιδίων.

Ιδιαίτερα στους σημερινούς καιρούς του  Κέντρου CERN (για να μην πάμε στους φιλοσόφους) “πραγματικό”, ως προς την πιο “ολοκληρωτική” λήψη της έννοιας, υφίσταται μόνον στα εξωπραγματικά μυαλά.

Ό,τι αποκαλεί “πραγματικό” ο άνθρωπος κακά τα ψέμματα, συχνά δεν είναι τίποτε περισσότερο από τις δικές του συνήθειες, και στις χειρότερες περιπτώσεις τα “αγκυλώματά” του, που υπαγορεύουν “τελετουργικά” καθημερινές ασήμαντες πράξεις ή προσκολλήσεις σε κατά φαντασίαν και κατ’ έθος “πραγματικότητες”.

Εθισμοί θανάτου, με άλλα λόγια, σε αυτιστική παρομιλία και μικροεξουσιαστικές ψευδαισθήσεις.

Αυτά, και θα τα ξαναπούμε όσον πιο σύντομα μπορώ.

 

 

 

 

 

 

Σχετικώς παλαβή ημέρα η κυριακάτικη απελθούσα, δεν ξέρω αν οφείλεται στην πανσέληνο, όμως ο ήλιος το πρωί στην Φωκίωνος Νέγρη, ήταν κάτι άλλο, κάτι, ας πούμε, το δεόντως “αποκαλυπτικό”.

Σαν να σου υπενθύμιζε για χιλιοστή -και πάντοτε, ως εάν ήταν πρωτοφανέρωτη-  φορά, την σκληρή αλλά και μεταβατική μεταφυσική των πραγμάτων, ή αλλιώς, και ειδικώτερα, ένα πέρασμα από την ύπνωση του Χρόνου προς μίαν άλλη, ονειρική και ονειρεμένη, ανθρωπότητα που περιμένει αγέννητη ακόμα να κάνει πραγματικότητα το γέλιο του  Ισαάκ (“Γιτζχάκ”, στα εβραϊκά, σημαίνει “αυτός που θα γελάσει”).

 

 

Τα αποκαλυπτήρια στον σκοτεινό διάδρομο της Ιστορίας.

Αλλά με όρους, και με επικίνδυνες ισορροπίες, κυρίως εκεί που η τέχνη του πνευματικού ξιφιστή δεν αρκεί, και ζητείται πρωτίστως η τέχνη της αναρρίχησης στις πλαγιές του Ολύμπου, …εννοώ, ασφαλώς, το (φαινομενικό) πισωγύρισμα σε εποχές πολύ παλαιές, όταν ο Μύθος ήταν ακόμα μια πολύ ισχυρή χαραυγή στην εγκεφαλική νύχτα του ανθρώπου και όχι ένα απλό “σουβενίρ” από τον χρόνο.

Ο Βελλεροφόντης, από μία άποψη ασύγκριτο μυαλό, τσακώθηκε άσχημα με τους θεούς.

“Τις ει;”, άκουσε από τον Όλυμπο και ακολούθησε μάχη πραγματική.

 

greek-myths_phixr

 

Γυρίζουμε προς τα πίσω, κάποτε, προς τους Μύθους, τις πρωτογονικές και αρχαϊκές κουλτούρες, χρησιμοποιούμε τα εθνολογικά και εθνογραφικά πορίσματα με ποιητική-φιλοσοφική σκοπιμότητα, όχι φυσικά για να εμβολίσουμε το παρόν με κάποια ακίνητη εικόνα του παρελθόντος, αλλά για να αποκαλύψουμε στους εαυτούς μας μια σκιά του μέλλοντος.

Ο πρωτογονικός, ο μυθικός, ο ηρωικός της βαρβαρικής εποχής άνθρωπος, δεν είναι κάτι οριστικώς αφημένο οπίσω μας, αλλά εκείνο το κρίσιμο μεταίχμιο που μέλλεται να  ξαναβρούμε μπροστά (και τώρα φυσικά), αλλά με τελείως διαφορετικούς και αλλαγμένους όρους συνείδησης και αυτοσυνειδησίας. Όπως και να έχει όμως, η Ιστορία είναι ένα επικίνδυνο μεσοδιάστημα και δεν μπορείς να ξέρεις ποτέ με ακρίβεια ή και καθόλου πού θα οδηγήσει.

 

fokionos1

 

“Τι ζώδιο είσαι;”, με ρώτησε αίφνης η μικρή κόρη ενός φιλικού ζευγαριού με το οποίο καθόμασταν στα τραπέζια της Φωκίωνος. “Υδροχόος με ωροσκόπο Κριό”, της απάντησα. “Γουάου”, είπε, “εγώ είμαι κριάρι”.

Σκέφτηκα προς στιγμήν, -και με δεδομένη την χαριτωμένη κουβεντούλα εν προκειμένω- τα κριάρια. Μου αρέσει, πραγματικά, έτσι όπως ορμάνε με το κεφάλι μπροστά.  Αυτό, εννοείται, μπορεί να μεταφραστεί “νοητικώς” προς το καλύτερο και ανθρωπινότερο.

Ο νους ορμάει, ο νους ξεκλειδώνεται και ξεκλειδώνει.

 

latest

 

Γυρνώ το μεσημέρι, λοιπόν, και αφού τρώω αναπαντέχως κάτι …θεότρελλα, υπερρεαλιστικότατα καντήλια και αστροπελέκια από συμπαθεστάτη θηλυκή φιγούρα (άγνωστή μου κατά τα άλλα) -λόγω παρεξήγησης προφανώς, η οποία, απ’ ό,τι φαίνεται, δεν είναι εύκολο να αρθεί εξ αιτίας μιας μάλλον επιπρόσθετης δυσπιστίας και καχυποψίας ως προς τις “προθέσεις”, αλλά και εξ αιτίας, ακόμα,  διαφόρων περιρρεόντων- “περιβαλλοντικών”φεϊσμπουκικών trashαριών -,  ρίχνω μια ματιά στο διαδίκτυο,  σε διάφορα αναρτήματα από διαφόρους ανθρώπους.

Οι ίδιες Trump-ολογίες κλπ. Ο Trump, σκέφτηκα, μπορεί να είναι ένας σκέτος χάλιας, όμως η όλη ιστορία έχει και ένα καλό.

Είναι λιγότερο πιθανή μια παγκόσμια πολεμική σύρραξη με αυτόν, ενώ με την Χίλαρυ, αντίθετα δεν θα ήταν και τόσον απίθανη. Κάποτε ο φαιδρός είναι περισσότερον ακίνδυνος από ένα υπερφιλόδοξο succubus, δεν χωρεί αμφιβολία επ’ αυτού, ιδιαίτερα στην πολιτική.

 

surreal_chess_by_pinstripechris-d5lrbso

 

Νωρίς το βραδάκι, σκάκι στο διαδίκτυο, με την σχεδόν μόνιμη παρτεναίρ μου στην σκακιέρα εδώ και πολύ καιρό, μια Ταμίλ νέα γυναίκα, ένα πραγματικά πανέξυπνο πλάσμα ( σίγουρα ο πιο παθιασμένος για σκάκι άνθρωπος που έχω δει στον κόσμο, εξαιρετική ως παίκτρια, καταφέρνει άλλωστε κάποιες φορές να με κερδίζει). Δεν ήξερε καν πού βρίσκεται η Ελλάδα, όταν πρωτοπαίξαμε.

“Τελικά”, με ρώτησε καθώς προέβαινε σε ένα όχι εύκολα αντιμετωπίσιμο σαχ, “Πού βρίσκεται η Ελλάδα;”,

“Στο …facebook”, της απάντησα, σχεδόν ακαριαία.

 

facebook-status

 

“Και τι κάνει στο facebook;”, με ξαναρώτησε, ενώ χωρίς να το πολυσκεφθώ, σχεδόν ασυναίσθητα,  έκανα την πλέον σωστική κίνηση, εκείνη που όχι μόνο με γλύτωνε από ματ σε τρεις κινήσεις, αλλά κατ’ ένα τρόπο κατόρθωνε να ισορροπήσει κάπως την παρτίδα. Παρτίδα που, ομολογουμένως, δεν ξεκίνησε ιδιαίτερα ευοίωνα για μένα, εξ αιτίας κυρίως, μιας “ποζισιονέλ” αβλεψίας στο άνοιγμα.

“Προσπαθεί να παίξει σκάκι με την πραγματικότητα”, της είπα τότε, “αλλά εκτός αυτής”.

“Δηλαδή;”, ήλθε με φυσικότερο του αναμενομένου τρόπο η νέα ερώτηση.

“Είναι ας πούμε, σαν να προσπαθείς να ανταπεξέλθεις στην Σικελική Άμυνα με νοοτροπία παιδιάστικου “ναπολεόντειου” κόλπου, ξέρεις , αξιωματικός στο c4, βασίλισσα στο f3 και χαιρετίσματα. Δεν θα έπαιζε κανείς τέτοιο πράγμα σήμερα σε σοβαρή παρτίδα”.

 

surreal-photo-manipulations-by-erik-johansson-9

 

“Είναι ωραία χώρα;” με ρωτάει.

“Μια χαρά”, της απαντώ, “έχει πολύ ωραία νησιά, εκτός των άλλων”.

“Εν πάση περιπτώσει”, της λέω, “υπάρχει εδώ πέρα κάτι σαν ρητό που λέει πως η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει”,

“αρκεί φυσικά”, δεν παρέλειψα να συμπληρώσω ακόμα, “να μην χρειαστεί πρώτα γι’ αυτό να μας  … εξοντώσει όλους μας”.

Μετά από αυτά, συνεχίσαμε βέβαια να παίζουμε. Η παρτίδα τελικώς βγήκε ισοπαλία.

 

 

 

 

 

Κατά το απόγευμα, όντας χαμένος σε διάφορες “ιραν-ολογικές” μελέτες, κυρίως εκείνη (για πολλοστή φορά) της αρχαίας Avesta, και έχοντας περάσει μιαν ομολογουμένως ευχάριστη ημέρα ανά διαστήματα, σε όμορφες συζητήσεις με ενδιαφέροντες ανθρώπους, σηκώθηκα κάποια στιγμή για να καπνίσω ένα τσιγάρο και να βάλω, κατά το δυνατόν, σε μια πρόσφορη ανασύνταξη τις διάφορες και ποικίλες σκέψεις μου.

Θέλω να πω το εξής, δηλαδή, και ήθελα να το γράψω παλαιότερα σε συνανάλογες αναρτήσεις στο παρόν ιστολόγιο κάτω από την συγκεκριμένη “ετικέττα”.

Υπήρχε ασφαλώς μια “κόκκινη” εποχή της ανθρωπότητας, πολύ παλαιά,  και αυτό, μπορούμε να το εγγίζουμε ως ανθρωπολογική ανάμνηση με έναν μάλλον ποιητικό τρόπο (η επιστήμη το προσεγγίζει αλλιώς), ας πούμε,  κάτι σαν μια διάνοιξη μαγικής συνείδησης που επισυμβαίνει εν είδει κατάδυσης στο συλλογικό ασυνείδητο και το οποίο καλείται σε ανάλογες περιστάσεις να ερμηνεύσει  ό,τι αφήνει τελικώς ανερμήνευτο ο νους.

 

 

Ο νους.

Οι αναγνώστες μου σίγουρα ξέρουν με πόση βαρύνουσα ευσημία περιβάλλω πάντοτε τον νου και την  λειτουργία του. Όμως, θα έλεγα πως χρειάζεται και αυτός τις “αναγεννήσεις” του. Πρέπει να πεθαίνει και να αναγεννιέται συχνά, αν θα έπρεπε να διατηρείται πάντοτε κρυστάλλινος και ακμαίος. Προς αυτόν τον σκοπό, η κατάδυση στο ασυνείδητο είναι πάντοτε “κλειδί”, είτε η  ίδια γίνεται με ασυνείδητο τρόπο (όνειρα κατά τον ύπνο) είτε με συνειδητή πρόθεση, όπως για παράδειγμα κατά την συγγραφή της ποίησης, αλλά και μέσω άλλων δραστηριοτήτων της ζωής. Είναι, θα μπορούσε να πει κανείς ακόμα, και ως προς μιαν ορισμένη αναλογία, όπως στον έρωτα. Κάποιες στιγμές ο άνθρωπος δεν πρέπει να δίνει προτεραιότητα στην όποια ευφυία του για να μην βλάψει άθελά του τις υποθέσεις της καρδιάς.

Όπως και να έχει όμως, μου έρχονταν αυτόματα στο μυαλό οι παλαιοί ζωροαστρικοί ναοί στα περσικά υψίπεδα, πλήρως βουτηγμένοι σε μια κόκκινη ανταύγεια ενός Μυστηρίου που ήταν ζεστό ακόμα και θέρμαινε τις καρδιές και τα μυαλά των ανθρώπων με εκείνη την αμεσότητα που μόνον οι θεοί θα μπορούσαν τότε να παρουσιάζουν προς τον κόσμο της θνητότητας.  Προσπάθησα, λοιπόν, να ακολουθήσω αυτή την φασματική παράσταση του μυαλού μου επί όχι λίγη ώρα, και μην θέλοντας να το απασχολήσω -προς στιγμήν- με νοητικές κατεργασίες, ή με συγκριτικές αναφορές από τα πολύ συχνά διαβάσματά μου επί της ιρανικής κουλτούρας.

 

 

Ένοιωθα σαν να είχα βρεθεί ξαφνικά σε έναν ακάλυπτο χώρο του Χρόνου. Δεν ήταν ακριβώς ονειροπόληση, αλλά, -δεν μπορώ να το πω αλλιώς-, κάτι σαν “νοοβύθιση” και “νοοδιάσταση”, όσον και αν ο όροι αυτοί δεν είναι και οι πλέον κατάλληλοι. Καμμία σχέση φυσικά με “αυτοσυγκέντρωση”, “διαλογισμό” και λοιπά παρόμοια (που έχουν κακοχωνευτεί στην Δύση ή κατέστησαν κατά το πλείστον ανούσιες μόδες  στο παρελθόν). Επρόκειτο, άλλωστε, για κάτι που μετέρχομαι συχνά, ιδιαίτερα όταν κάθομαι να γράψω ποίηση:

ξεκινώ με συνειδητή πρόθεση μια περι-νοητική περιπλάνηση, κάποια στιγμή ο νους αρχίζει βαθμιαία να αποχωρεί (έτσι το συλλαμβάνω τουλάχιστον), και όταν πάω να βάλω τις λέξεις σε μια σειρά, είμαι (συνήθως,  όχι πάντα) σε μιαν παράξενη κατάσταση:

“εγώ” και ο “νους” μου κατά μίαν έννοια. Από εδώ το ένα από εκεί το άλλο, καίτοι, ασφαλώς, συγκροτούμε κοινή υπόσταση. Δεν πρόκειται εξ άλλου για δι-τοπία, αλλά για “διατοπία” νοητικής μορφής αυτή την φορά.

 

 

Όμως νοιώθω πολύ έντονα την διάκριση μέσα στην ενότητά της, κατ’ εκείνη την στιγμή. Συνήθως ο άνθρωπος ταυτίζεται πλήρως με το μυαλό του σε οποιαδήποτε περίσταση της καθημερινής ζωής, δεν μπορεί να το δει “έξω” από αυτό (και λογικά:  ακούγεται εν πρώτοις κάπως “παράλογο”!). Ο Descartes ασφαλώς, με μία πολύ αυστηρή φιλοσοφική έννοια προσπάθησε να εξερευνήσει το μυαλό του, αλλά εν είδει αναγκαίας αυτοαναφορικότητας σε σχέση με την γνωσιολογική δυνατότητά του. Πολύ αργότερα διάφορα κινήματα, τάσεις και μόδες στον 20ό αιώνα επιχείρησαν αυτό που λέμε “διεύρυνση της συνείδησης” ακόμα και με φαρμακευτικούς τρόπους (βέβαια, είχε αρχίσει κάτι τέτοιο με μιαν ορισμένη μορφή και κατά την πρώιμη μοντερνικότητα του 19ου αιώνα).

Να κάνω όμως μια παρένθεση εδώ: δεν προκρίνω καθόλου και δεν βρίσκω χρήσιμες ή αναγκαίες τις ψυχοτρόπες-ψυχοδηλωτικές ουσίες, όχι φυσικά για λόγους κοινωνικο-ηθικούς, αλλά επειδή πιστεύω πως έχουν υπερτιμηθεί και μυθοποιηθεί αδικαιολόγητα. Πρόκειται συνήθως για ένα πολύ ιδιαίτερο κανάλι “αυτεπισκόπησης” που δεν έχει καμμία χρησιμότητα -ή καθίσταται ακόμα άκρως βλαβερό- σε ανθρώπους χωρίς συγκεκριμένη θέληση, συγκεκριμένο σκοπό και κάποια κουλτούρα ή δεν έχει νόημα η χρήση τους έξω από τα πολύ ιδιαίτερα έθη και την τελετουργική κουλτούρα ενός πρωτογονικού ή βαρβαρικού λαού. Γενικά δεν θα τις συνιστούσα ούτε στον εαυτό μου ούτε και σε κανέναν. Τις περισσότερες φορές είναι απλά “άνθρακες ο θησαυρός”, αφήστε δε κατά μέρος διαφόρους εντελώς τζάμπα κινδύνους υγείας κλπ.

 

approach-through-500_phixr1

 

Για να ξαναγυρίσω, όμως, στο κάπως ιδιότροπο θέμα μου, υπήρχε μια “κόκκινη” εποχή της ανθρωπότητας, πολύ παλαιά, ιδιαίτερα στην Ανατολή.  Όλα μαίνονταν θα μπορούσε να πει κανείς  σε μία “καταδίωξη” επειδή το μεταφυσικό συναρτάτο στενά με την ζωή σε κάθε καθημερινή έκφανσή της, και όσον έχει να κάνει με την αρχαία Περσία, η πολύ ιδιαίτερη, τελετουργική φύση του Αχουρα-μαζνταϊσμού τηρούσε αδιαλλείπτως και εν εγρηγόρσει τους ανθρώπους  στον πόλεμό τους κατά του “κακού”. Για τους αρχαίους Πέρσες, ακόμα και το ζωικό βασίλειο ήταν προϊόν αυτής της μεταφυσικής διμορφίας/διτροπίας/δι-παλότητας:

τα “αγαθά”, χρήσιμα πλάσματα του Αχούρα-Μάζντα όπως οι σκύλοι ήταν σχεδόν ιερά και προστατεύονταν ποικιλοτρόπως και εκτεταμένως (στην Avesta θα βρείτε πάμπολλες αναφορές εν προκειμένω), ενώ από την άλλη θεωρείτο καθήκον κάθε πιστού αχουρα-μαζνταϊστή να εξολοθρεύει τα “βλαβερά” πλάσματα που επέφερε στην δημιουργία το κακοποιούν πνεύμα του Άνγκρα-Μαϊνγιούς, ήτοι σαύρες, διάφορα άλλα ερπετά, βάτραχοι, μύγες, μυρμήγκια κλπ.

Ο Ζαρατούστρα, άλλωστε, υπήρχε μια φορά κι έναν καιρό καταδιώκοντας κάθε μορφή του Άνγκρα Μαϊνγιούς, τους Ντέβας, τις αιμοδιψείς “παρουσίες” (ή “φαντάσματα”, αλλά ο όρος δεν είναι τόσον ακριβής γι’ αυτή την περίπτωση). 

Και δίπλα του φυσικά το Χάομα, το μυθικό φυτό της αθανασίας (οι Ινδοί το αναφέρουν ως Σόμα), αυτή η αρχέγονη-αρχετυπική ανάμνηση ενός απωλεσθέντος παραδείσου.

 

 

Υπάρχει μια άγρια, ελεύθερη ευγένεια στην θρησκεία των αρχαίων Περσών (να δηλώσω, καίτοι περιττό, πως δεν είμαι πιστός καμμίας θρησκείας ούτε φυσικά του Ζωροαστρισμού, – δεν αποκλείεται να το ακούσω και αυτό, επειδή ό,τι μπορείτε να βάλετε με το μυαλό σας με έχουν βγάλει κατά καιρούς διάφοροι παντελώς άγνωστοί μου ψυχοπαθείς συνάνθρωποι!).

Σίγουρα δεν υφίστανται εδώ οι πολύπλοκες- πολυδαιδαλώδεις διεκτάσεις και διακλαδώσεις του Ινδουισμού, όμως όλοι οι σανσκριτικοί όροι δεν διαφέρουν σημαντικά στην γλώσσα των Περσών ακόμα και σε αντιστροφή: οι Ντέβας που είναι θεοί προς λατρείαν για τους Ινδουιστές, είναι οι θανάσιμοι εχθροί του Αχούρα-Μάζντα και των Παρσολατρών. Εξ άλλου, όπως είναι το πιο πιθανόν ή σχεδόν σίγουρον, ο Ζωραστρισμός προέκυψε ως προϊόν σχίσματος μέσα στον Ινδουισμό.

Μια ιερότερη ποίηση στα υψίπεδα του Χορασάν, τέτοια που η ανθρωπότητα μοιάζει να την έχει ξεχάσει, όταν οι αρχαίοι Πέρσες την ανήγαγαν στην παρουσία της Φωτιάς. Φυσικά, ακόμα και αυτό έχει παρεξηγηθεί, δεν “λατρεύαν” καμμία φωτιά, αλλά την “ερμηνεύαν” κατά μίαν έννοια, γι’ αυτούς η Φωτιά ήταν το πρωταρχικό σύμβολο – μυστήριο του Αχούρα-Μάζντα, αλλά δεν είναι της ώρας να επεκταθούμε επ’ αυτού περισσότερον.

Σε κάθε περίπτωση, είναι η πολύτιμη παρακαταθήκη της Ανατολής.

 

zoroastrian-temple-chak-chak-500_phixr

 

Και εδώ, στην Δύση, πολλές φορές χανόμαστε σε ανούσιες κουβέντες και κηρύγματα για τους κακούς -σημερινούς- μουλάδες, λες και ένας τόσον αρχαίος πολιτισμός θα μπορούσε να εξαντληθεί εκεί, και χωρίς αυτό να σημαίνει σε κάθε περίπτωση πως κάθε βήμα που κάνει το Ιράν προς  ένα μετριοπαθέστερο Ισλάμ δεν είναι επιθυμητό. Αλλά χρειάζεται να μην είναι κανείς τόσον στενόμυαλος, για να μπορέσει να δει τις διαφορές, αντιθέσεις και “συγκρούσεις” μέσα στον πολιτικό κόσμο του συγχρόνου Ιράν (ακόμα και τους “προοδευτικούς” μουλάδες!), και να μην κολλά στο υποχρεωτικό “χιτζάμπ” (αρχαιότατο ένδυμα το οποίο είναι βλακεία έτσι κι αλλιώς να “επιβάλλεται”),  των γυναικών.

 

tumblr_inline_nqbxm4arlx1t5e46p_500_phixr

 

Εν κατακλείδι, δεν θα έλεγε κάποιος πως το Ισλάμ έβλαψε πολιτισμικά την αρχαία περσική κουλτούρα. Ίσα ίσα μπορεί να πει κανείς το αντίθετο: με την πάροδο των αιώνων και όποτε είχε την πολιτική εξουσία, την προστάτεψε,  την συντήρησε, την προέβαλε. Και αυτό είναι λογικό, στο βαθμό που η αρχαία θρησκεία αντιμετωπίστηκε ως μονοθεϊστική, όπως άλλωστε και ήταν.

Μην ξεχνάμε άλλωστε πως ο μεγάλος Πέρσης επικός ποιητής του 10ου αιώνα,  Φιρντουσί, ήταν μωαμεθανός. Και όμως ήταν αυτός που στο μνημειώδες έργο του “Shahnameh” κατέγραψε με απαράμιλλο ποιητικό τρόπο (κατά παραγγελία φυσικά) όλην την παρελθούσα Περσική Αυτοκρατορία στις διάφορες δυναστείες της.

 

a0308768f4ac_sf_3

 

Όμως το Ιράν είναι ένα ποίημα υψηλής ποιότητας από μόνο του. Και αν θα υπήρχε ένα χρώμα που κάλλιστα θα συνέδεα μαζί του, τότε αυτό θα ήταν το κόκκινο,

κόκκινο ενός ονειρικού αίματος,  πηλώδες αλλά και της αυγής μαζί,

κόκκινο των συντεθλιμμένων τειχών των ανθρωπίνων ορίων και κόκκινο μιας παθιασμένης αγκαλιάς,

μια καταδίωξη που ενεργεί πάντοτε η ποίηση, -για όποιον τουλάχιστον συλλαμβάνει την ποίηση με τον δικό μου ή συγγενικό τρόπο, πράγμα που έτσι κι αλλιώς δεν είναι απαραίτητο- προς όφελος του μη άμεσα ορατού, του μη ευκόλως νοουμένου, του μη παρουσιαζομένου τόσον στην αισθητηριακή πρόσληψη αλλά και την συνήθη νοητική κατεργασία του κόσμου.

Μια καταδίωξη, που φαντάζει σαν να εκκινείται μαζί με την αρχή του κόσμου, και κάποτε σε φέρνει ενώπιον ενωπίω με την αθέατη πλευρά των εννοιών.

 

 

 

 

 

fokionos-negri_1964

 

Πήγαμε χθες το βράδυ  στην Φωκίωνος Νέγρη για καφέ μαζί με ένα φιλικό ζευγάρι που είχαμε να το δούμε πάνω από δύο χρόνια. Ήμουν κάπως, όχι αγανακτισμένος, αλλά “μπαϊλντισμένος” και ως ένα βαθμό απορημένος. Αλλά απορημένος με απαντήσεις, όποιες και αν είναι αυτές και όσον σωστές ή λιγότερον σωστές  αν είναι.

Επειδή σκέφτομαι μερικές φορές πως η λερναία ύδρα του ανορθολογισμού και της συνεπακόλουθης εγκληματικότητας που επιφέρεται εξ αυτού στην δύσμοιρη χώρα μας (με χίλιους δυο εξωραϊσμούς και δικαιολογίες να μπατάρουν ακόμα περισσότερον την βάρκα) έχει το εξής γνώρισμα: όταν κόβεις το ένα κεφάλι αυτής της ύδρας, δεν ξεπηδούν δύο στην θέση του, αλλά μια συμμορία. Αυτό το μεταβατικό “πολυκέφαλο” ή “ολιγοκέφαλο” δεν παρουσιάζει επιμέρους “πρόσωπα”, αλλά μια θολή συστοιχία μορφών κάθε φορά. Ο ανορθολογισμός στην χώρα μας δεν έχει πρόσωπο, έτσι κι αλλιώς, παρά μόνον “ουρά” και “πλάτη” (η δεύτερη, υπερβολικά μεγεθυμένη στο μυαλό του απλού μέλους μιας συμμορίας που κατά κανόνα δεν έχει εκτίμηση των πραγματικών μεγεθών).

 

19264_1457041733631_33031690_ver1-0_640_480

 

Δεν μπορεί να υπάρξει “ανορθολογικό υποκείμενο” της Ιστορίας, της ζωής, της καθημερινότητας, κακά τα ψέμματα, ει μη “υποκείμενο” σε αυτή την περίπτωση με μια κωμικοτρόπως “υβριστική” (εν προκειμένω δίκαιη ) σημασία. Μισό λεπτό όμως: ακόμα και ο όρος “υποκείμενο” από κεκτημένη φιλοσοφική σημασία παρουσιάζεται κάποτε προβληματικός, αν και σπάνια -λόγω συνήθειας- παρατηρείται. Το δρων στοιχείο φαίνεται να είναι προ-υποταγμένο, κατά μίαν ερμηνεία, σε ό,τι κάποτε αντικαθιστά την έννοια του “θεού”, κυρίως από την αναγεννησιακή συνείδηση και μετά, οπότε έχουμε και τις πρώτες απόπειρες για μιαν “φιλοσοφία της Ιστορίας” (η αρχαία εποχή μόλις που φτάνει από την ιστοριογραφία στην νοηματολογία, όμως απέχει πολύ από ό,τι ονομάζουμε με συστηματικότερο τρόπο “φιλοσοφία της Ιστορίας”).

Όταν λέμε κάποιες φορές “η Ιστορία προχωρά” , “η Ιστορία αποπειράται”, “η Ιστορία επιθυμεί” και λοιπά, και με δεδομένο ότι εννοούμε πάντα το σύνολο των συμβάντων εκείνων που ξεχωρίζουν από άλλα, επειδή εκ δρώντος βεληνεκούς μπορούν να αλλάξουν το πρόσωπο της Γαίας αμεσοπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα, τότε ποιο ακριβώς “οντολογικό” νόημα και περιεχόμενο αλήθειας δίνουμε σε αυτήν την προσωποποίηση;

Για να το πω αλλιώς: ΠΟΙΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ “ΠΡΟΣΩΠΟ” ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ; Αν βέβαια δεχθούμε πως είναι γυμνό, ευθύ και άμεσο όπως εκείνο της θεάς Αρτέμιδος ή πεπλοφόρο όπως εκείνο της Αιγυπτιακής Ίσιδος των Μυστηρίων (ακόμα και της μυστηριακής φίλης, της “αθάνατης ερωμένης” του Μπετόβεν), αυτό σίγουρα έχει την “ποιητική”-μεταφορική σημασία του, όταν δεν πρόκειται για μία αλήθεια πίσω από δύο όψεις.

 

16fbb0a3e62b235211e5fa824674d79e_phixr(1)

 

Η Ιστορία “όταν δρα”, “όταν προχωρά”, “όταν προσπερνά” είναι κάτι εξόχως μυστικιστικό ως έκφραση, όπως καταλαβαίνετε. Αν το αποδώσετε απλά σε μεταφορικό σχήμα λόγου, θα πρέπει να παραδεχθείτε πως πρόκειται για πολύ “ύποπτο” μεταφορικό σχήμα, με την έννοια ότι φαίνεται, ή δίδει την πολύ ισχυρή εντύπωση, πως μεταφέρει τελικώς περισσότερα απ’ όσα υπαινίσσεται.  Επειδή δρα μονάχα εκείνο που έχει συνείδηση του εαυτού του. Αν η Ιστορία, λοιπόν,  έχει προ-συνείδηση του εαυτού της, και τα αποτελέσματά της, ως προς μίαν έννοια, είναι ανεξάρτητα από αυτήν την ίδια ως “ζωντανό” όλον,

τότε,

ΠΟΥ  βρίσκεται η ίδια,  αν όχι στα γεγονότα της (στα οποία εξ αρχής και εξ ολοκλήρου δεν ανήκει, όπως ακριβώς δεν θα μπορούσε να ταυτίζεται ένας άνθρωπος εξ ολοκλήρου με τις πράξεις του). Φαντάζει το ερώτημα, κάπως σαν ζεν κόαν, ομολογουμένως, αλλά κατά πάσα πιθανότητα είναι κάτι πολύ πιο ορθολογικό απ’ αυτό, επειδή αποκτά το δικαίωμα εκφοράς του όχι αυθαίρετα,  αλλά από μια τόσον συνηθισμένη χρήση της (συγκεκριμένης) ομιλίας και ως εκ τούτου,  οι προθέσεις που ενσκήπτουν στο ερώτημα είναι ειλικρινείς και όχι σοφά “εκτρεπόμενες” όπως σε ένα ζεν κόαν.

Όμως, βάλ’τε μια άνω τελεία εδώ και θα επανέλθουμε (αλλά θα επανέλθουμε σε αυτό για λίγο ακόμα, όχι για πολύ).

 

greece-from-1903-1930-12

 

“Η Ελλάδα είναι μια τραγωδία.”, μου είπε ξαφνικά στην καφετέρια ο Ρσελκ  (εδώ παρατίθεται το αφηγηματικό και όχι το πραγματικό όνομά του). “Δηλαδή, ανέκαθεν ήταν μια τραγωδία. Ό,τι θα μπορούσε να την στήσει ξανά στα πόδια της, καταδιώχτηκε ανηλεώς από συμμορίες ηλιθίων, κομπλεξικών και εξουσιαστών της γειτονιάς. Βέβαια, αυτό είναι μια περισσότερον παλαιά ιστορία απ’ όσον φαίνεται, όμως, ναι, συμφωνώ, η τουρκοκρατία ρήμαξε αυτόν τον τόπο, πρωτίστως ψυχολογικά και ηθικά. Είναι πολύ δύσκολο να ξερριζώσεις ό, τι εσύ συνοπτικά αποκαλείς ως ‘δίκαιον της συμμορίας’ -συμφωνώ και με τον όρο-, χωρίς τελικώς να ξερριζώσεις την ίδια την Ελλάδα ολόκληρη, τουλάχιστον την νεώτερη”.

“Έχουν ξεθυμάνει οι συμμορίες όμως”, παρετήρησα τότε, “δεν είναι όπως παλιά. Όσον πιο πολύ βαθύνει η παρακμή και εξαχρειώνονται οι ίδιες, τόσον σκορπίζονται ή διαλύονται πιο εύκολα σε σύγκριση με το παρελθόν. Συνήθως πρόκειται μόνον για το πρότυπο-φαινόμενο ενός ατελεσφόρως αυτοσυντηρουμένου μικρού κύκλου ποικίλης διαφθοράς και εγκληματικότητας που όσον περισσότερον τείνει να αποκτά καθολικότερες διαστάσεις (ως φαινόμενο φυσικά και όχι ως ένας συγκεκριμένος κύκλος), άλλο τόσον εξασθενεί, και αυτό, πράγματι είναι αντιφατικό. Όμως πέρα από αυτό το ειδικό διαγνωστικό σύμπτωμα, και σε κάθε περίπτωση, δεν ήταν έτσι παλαιότερα τα πράγματα, υπήρχαν και σοβαροί άνθρωποι (πολλοί!), αντιστάσεις, το ένα το άλλο”.

“Μα τι μου λες τώρα”, αντέτεινε ο Ρσελκ, “ακόμα και να συμβαίνει αυτό που λες, να σκορπίζονται δηλαδή πολύ πιο εύκολα σήμερα, αυτό είναι κάτι πολύ ειδικό, οι συμμορίες βασιλεύουν στην Ελλάδα, έστω και αν συνιστούν πλέον μια τραγωδιακή βασιλεία-φάρσα. Έχει νόημα να θέλεις να είσαι καπετάνιος σε ένα πλοίο που ξέρεις πως μόλις βγει λίγο στ’ ανοιχτά θα βυθιστεί; Προφανώς όχι. Και όμως δεν υπάρχει κάτι που να επιθυμείται περισσότερον απ’ όσον αυτό”.

“Έχει ίσως κάποιο -έστω και γελοίο- νόημα”, απάντησα τότε,  “στον βαθμό που, τελικώς, είναι το …μοναδικό πλοίο που προσφέρεται”.

 

11-1024x703

 

“Δεν φτιάχνουν τα πράγματα, παιδιά, ποτέ σε αυτόν τον τόπο, δεν ξέρω τι κατάρα έχει πέσει από παλιά και τον έχει τσακίσει”, πετάχτηκε εγκαίρως τότε η Σίρξα, η γυναίκα του Ρσελκ, “όποιος μπορεί να την κοπανήσει έξω, είναι ό,τι καλύτερο”.

“Ο σώζων εαυτόν σωθήτω δηλαδή;”, την ρώτησα τότε.

“Ε μα ναι, φυσικά”, μου απάντησε ολαυθορμήτως με το πρακτικό γυναικείο μυαλό της, “τι άλλο;”

Κοίταξα τότε προς τον πεζόδρομο της Φωκίωνος. Οι άνθρωποι, θα έλεγα πως εβάδιζαν με μάλλον νωχελικό, και σε ελάχιστες περιπτώσεις με ταχύτερο, ρυθμό. Οι μεν ανέρχονταν (με σημείο αναφοράς την Πλατεία Κυψέλης φυσικά), οι δε κατέρχονταν, ή αλλιώς, 

 ὁδὸς ἄνω κάτω μία καὶ ωὑτή, όπως θα έλεγε ο Ηράκλειτος.

Μόνο, σκέφτηκα -και αυτό μετά δεν μου έφυγε για πολύ ώρα από το μυαλό-, πως το “άνω” και το “κάτω” σε αυτήν την περίπτωση καθίσταται αδύνατον να οριστεί βιοληπτικώς ει μη δια της παρουσίας των ζωντανών ανθρώπων. Το “άνω” υποστασιοποιείται ως τέτοιο ή “είναι” ένα σύνολο ανθρώπων, το δε “κάτω”, ομοίως,  ένα άλλο σύνολο ανθρώπων. Και αυτές οι δύο ροές συγχωνεύονται εν τέλει σε μία “μάζα”.

 

0caf0c303f3082878144ecbddf278f79

 

Μονίμως δύο ρεύματα λοιπόν που ρέουν προς άνω και προς κάτω, προς δύο πρωταρχικές, μυστικές Κεφαλές του Χάους:

Πλατεία Κυψέλης και Πατησίων.

Δύο αντικρυστές Κεφαλές του Χάους με τα ασημοπράσινα μάτια ενός κυκλώπειου μεγαμεγεθικού Δράκοντα πέριξ αυτών να ξερνάει τις εξατμίσεις των αυτοκινήτων και των λεωφορείων ασθμαίνοντας προς έναν Χρόνο που φαντάζει “ευθύγραμμος”, “κυκλικός” ή άλλο τι,  χωρίς όμως να αποκλείεται κάποτε (ο ίδιος ο χρόνος) να υπάρχει και ως μυθολογικός διπλούς πέλεκυς.

Διπλούς για τον απλούστατο λόγο, πως ο  κόσμος αυτός είναι κατά μίαν έννοια “διπλούς”. Η Ιστορία ιδωμένη ως “αποτέλεσμα” δεν είναι τίποτε περισσότερον από μια “χρήσιμη” σύμβαση πρακτικότητας, όχι η Αλήθεια. Και ως τέτοια σύμβαση αφήνει πάντα μια “σκιά” απειλητική, κάποτε φονική ή κάποτε ευεργετική στα μυαλά και τις ζωές των ανθρώπων. Όταν λέμε “η Ιστορία προχωρά”, “η Ιστορία αποφασίζει” και λοιπά, περισσότερον εννοούμε αυτή την φαινομενικά παρασκηνιακή “σκιά” που δεν αντιλαμβανόμαστε ακριβώς ή δεν την γνωρίζουμε καθόλου, και όχι την ίδια την προφαινόμενη Ιστορία.

 

ami_-_goldene_doppelaxt_phixr4

 

Θέλω να πω, με άλλα λόγια, πως υπάρχουν ανά πάσα στιγμή, σε ό,τι συμβαίνει, ό,τι βιώνεται και  ό,τι ομιλείται, δύο κόσμοι.

Ο κόσμος της προφάνειας, και ο κόσμος της Αλήθειας. Όχι της κάθε φορά συγκεκριμένης “αλήθειας”, αλλά της Αλήθειας με κεφαλαίο Α.

Ο διπλούς πέλεκυς λοιπόν, είναι ό,τι ξαφνικά ανατέλλει μεγαοραματικώς σε σκοτεινό ορίζοντα, και καταπίπτει κτυπώντας με απίστευτη ορμή, συντρίβοντας τόσον την “άνω” όσον και την “κάτω” οδό.

ὁδὸς ἄνω κάτω μία καὶ ωὑτή“.

Μόνο που αυτό δεν γίνεται (εμφανίζεται) χωρίς να’ρθουν τα πράγματα “πάνω-κάτω”, όταν ο κύκλος μιας εποχής “γυρίζοντας” (και βγαίνοντας σιγά σιγά και κατ’ελπίδα από το  ένα ημικύκλιο), αναπόφευκτα δεν θα μπορούσε παρά να συνηγορεί υπέρ αυτού.