Skip navigation

 

 

 

colossus

 

Ας λεχθεί εδώ άλλη μία συμπληρωματική -πλην ουσιαστική για τις προθέσεις μου- σκέψη επί ενός  προηγουμένου, προσφάτου κειμένου μου που έχει να κάνει με την τεχνολογία,  και  από την πλευρά μιας φιλοσοφικής εξακρίβωσης περισσότερον.

Δεν υπάρχει, σκέφτομαι, καμμία “πρωταρχική” αντίθεση ανάμεσα φύση και τεχνολογία, στο βαθμό  που η τεχνολογία δεν είναι παρά    τ ρ ο π ο π ο ι η  μ έ ν η   φύση μέσα από την ανθρώπινη συνείδηση. Δεν υπάρχει κατά προπαραδοχή ή κατά συνέπεια μια “φύσει” αντίθεση ανάμεσα Φύση και Τεχνολογία, παρά μόνον “θέσει” και δευτερεύοντως (και εκτός, φυσικά, αν νοήσουμε “φύση” και “τεχνολογία” ως αντίθετα με φιλοσοφική σημασία, πράγμα που είναι μια άλλη υπόθεση·  δεν υπάρχει ωστόσο, εξ αρχής δοσμένη “αντιπαλότητα” ανάμεσα σε αυτά τα δύο).

Από την άλλη,  η φύση, καίτοι μη συνειδητή σε μεγάλο ποσοστό από τον άνθρωπο, δεν παύει ωστόσο γι’ αυτό να συνιστά, -θα μπορούσαμε να  πούμε – από μόνη της   τ ε χ ν ο λ ο γ ί α  .

 

emili_godes_paisatge_a_traves_dales_de_libellula-_c-_1930

 

Όχι φυσικά ότι …κρύβει  μια πραγματική τεχνολογική  προκατασκευή πίσω από την επιφαινομενικότητά της, αλλά με την φιλοσοφική έννοια νοείται ότι η φύση EINAI τεχνολογία.

Είναι, άλλωστε,  το πρώτο ουσιαστικό, πρακτικό, λειτουργικό, χρηστικό “διάμεσο” ανάμεσα Άνθρωπο και Ζωή. Η θέα ενός υψηλού βουνού, για παράδειγμα, που χάνει την κορυφή του στα σύννεφα, ενώ από κάτω χαίνει η ομίχλη, είναι ένα θεόθεν “τεχνολογικό περιβάλλον”. Έτσι τουλάχιστον θα το εξελάμβανα εγώ.  Όπως και μία, η όποια τυχούσα αισθητηριακή πρόσληψη της φύσης, για παράδειγμα τα νερά του ωκεανού, καθώς και άλλα, πολλά.  Αυτό δεν συνειδητοποιείται συχνά ή και καθόλου, επειδή το “φυσικό” ως αυτονόητη και αυτοπεριεχόμενη ορολογία και εννοιολογία έχει προσλάβει πλέον  στην ανθρώπινη σκέψη μια μάλλον …αφύσικη,  ανεξέλεγκτα απόλυτη διάσταση.

Αν είναι ο “θεός” που  κατασκεύασε αυτήν την “πρώτη” τεχνολογία (της φύσης), ή ο “Εωσφόρος”  που φέρει το φως της “αυγής” (αυτοσυνείδηση) στα ανθρώπινα, ή σε άλλη περίπτωση/προτίμηση ερμηνείας, το Παγκόσμιο Πνεύμα που δημιουργεί “τεχνολογία”, τουτέστιν την ίδια την Φύση ως ένα είδος “τεχνολογίας” για τους δικούς του σκοπούς, αυτό είναι θέμα διαφορετικό που άπτεται ενός άλλου δοκιμιακού προσανατολισμού.

Σημασία έχει πως η τεχνολογία (με την τρέχουσα-σημερινή έννοια)  ΕΙΝΑΙ φύση+ανθρώπινη συνείδηση, ενώ η φύση είναι (από μόνη της) “τεχνολογία”+ασυνείδητο.

 

500003160-03-01

 

Από αυτή την άποψη, οι διαφόρων ειδών τεχνοφοβίες δεν έχουν κανένα νόημα παρά μόνον εκείνο μιας ναρκισσευόμενης μιζέριας και αντιπαραβολής σε μια φάλτσως εκλαμβανομένη ως τέτοια τερατομορφία του “υποκειμένου”, μην βλέποντας, αν μη τι άλλο (πέρα από το βλακώδες αυτής της οπτικής καθεαυτής), πως η μυθολογική συνείδηση γέμει και απο “αγαθά τέρατα” τα οποία συμπαθούν και συνδράμουν τον άνθρωπο. Ανεξάρτητα από αυτό, αν θα μπορούσαν οι Εκατόγχειρες να είναι σήμερα computers, ελάχιστα θα θύμιζαν από το αρχαϊκό γιγαντοτερατόμορφο παρελθόν τους.

Στο κάτω κάτω αν είσαι τεχνοφοβικός, κατά μεγίστη πιθανότητα θα είσαι και ανθρωποφοβικός ή μισάνθρωπος. Η απίστευτα αστεία οπτική που διαπιστώνει πάντοτε το “απάνθρωπο” στην τεχνολογία, δεν είναι μόνον υπονοητική και φθηνή, αλλά επιχειρεί να καλύψει την δική της ανθρωποφοβία πίσω από μια στρεψοδικία που ακούγεται σε πρώτο πλάνο ως αυτονόητη ή  “νορμάλ” ένσταση, όπως άλλωστε ακούγονται πάντα όλες οι σαθρότητες ή οι συνθηματολογικές ανακλαστικότητες της αμηχανίας.

Από την άλλη, κάθε επιπολάζουσα τεχνολατρεία, δεν είναι παρά άγονο αίσθημα ωφελιμιστικότητας επί του άμεσα πρακτικού. Στερείται σοβαρού στοχαστικού υποβάθρου, στερείται ακόμα περισσότερον ενός οράματος για το μέλλον.

 

4a76f708507f5bd0b1de035b8152ac0a

 

Επειδή η τεχνολογία είναι ένα “όριο” του ανθρώπου, και από μία άποψη εκεί “παίζονται” όλα. Είτε μέσω αυτής ο άνθρωπος γίνεται κάποτε ή για πρώτη φορά στην ιστορία του Άνθρωπος, είτε κατρακυλάει σε μιαν ασυνείδητη καταστροφική άρνηση κάθε μέλλοντος. ΔΕΝ είναι η τεχνολογία που φταίει κάθε φορά, ούτε καν θα είχε νόημα να  πούμε πως το ζήτημα της “καλής” και “κακής” χρήσης της είναι “πρωταρχικώς” καθοριστικό, αν αναλογιστούμε το ληφθέν κλισέ που καταντάει και πλήρως ανούσιο ή εξορκιστικό επί ανέμων όταν φαίνεται πως μπάζουν από παντού τα ύδατα,

αλλά, μονάχα, η έλλειψη σαφούς προσανατολισμού και αποφασιστικότητας ως προς το να μην “σπάσει” αυτός ο προσανατολισμός.

Να περάσουμε καμμιά φορά, δηλαδή, το χάσμα που χωρίζει την Χιροσίμα από τον Ρουβίκωνα του Φόβου, αν το πάρουμε ποτέ απόφαση να περάσουμε και ξεπεράσουμε, μια και έξω, επιτέλους, τον δεύτερο.

 

 

Επειδή, είναι αλήθεια ακόμα, ή ό,τι θα αναμενόταν να δούμε ως πιο ψύχραιμο συμπέρασμα εν προκειμένω, πως, έτσι κι αλλιώς, δεν υπάρχει κακή χρήση της τεχνολογίας, υπάρχει μονάχα ο Φόβος.

Κοντεύουμε ή κινδυνεύουμε, άλλωστε, να καταστραφούμε ως πλανήτης Γη από τον Φόβο, όχι από την πυρηνική τεχνολογία καθ’ εαυτή (που θα μπορούσε κάλλιστα να προκρίνεται εξ ολόκληρου μόνον στην  ειρηνική χρήση της).

Δεν αποκλείεται εξ άλλου ο κόσμος, από μία άποψη, να γεννήθηκε εξ αιτίας του  φόβου της ανυπαρξίας. Και από αυτήν επίσης την άποψη, δεν θα χρειαζόταν, ειλικρινά, να καταλήξουμε εκεί απ’ όπου ξεκινήσαμε, εξ αιτίας του φόβου για την ύπαρξη αυτήν την φορά.

 

Σημείωση:  στην πρώτη φώτο στην κορυφή του κειμένου, το βρετανικό computer “Colossus”, το έτος 1944 .  Καίτοι δεν “προγραμματιζόταν” (με την έννοια, φυσικά, των πολύ κατοπινών computers) , εν τούτοις είχε την δυνατότητα να επεξεργάζεται 5000 χαρακτήρες το δευτερολέπτο.

Σκοπός του ήταν τότε, να “σπάσει” την κωδικοποίηση των μηχανών “Enigma” που χρησιμοποιούσε η Γερμανία  κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

 

 

 

Advertisements