Skip navigation

 

 

 

wegener-institut-station

 

Λογοτεχνική (δήθεν) “άποψη” κάτω από την πίεση μιας  περίστασης, ή μιας πιθανής προσωπικής πικρίας, καλείται συνήθως η αυθαιρεσία του να βγάζεις συλλήβδην off …ολόκληρη (μα ολόκληρη!) την ουσία της λογοτεχνικής δραστηριότητας επί αιώνες (χωρίς να καταλαβαίνεις ή να παίρνεις χαμπάρι ότι προβαίνεις σε τέτοιο “κατόρθωμα”), και πάνω στην ανορθοθυμική επιθυμία σου να βάλλεις κατά ανομολογήτως και κρυπτικώς “συγκεκριμένου”. Παραπληροφορώντας από πάνω, εκεί που δεν σου επιτρέπεται, αν δεν μπορείς να γνωρίζεις έτσι κι αλλιώς τίποτε περισσότερον από την αγνή, ανόθευτη -όχι όμως και τόσον “ανιδιοτελή”- στραβομάρα σου.

Άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου, μα κυρίως κατά πολύ ρηχότερος ο κρημνός της φθηνής ματαιοδοξίας.

 

N_1920s_edited-1-477x316

 

Οι ψευδοθεωρήσεις με πλάγια “σκοπιμότητα” είναι ίδιον της εποχής μας. Δεν έχει καμμιά σημασία αν είναι (θεωρητικά και λογικά) τόσον παράλογες και τραβηγμένες από τα μαλλιά, όσον δεν λέγεται και όσον δεν θα μπορούσαν ποτέ να γραφούν από ένα καθαρό μυαλό, το οποίο δεν θα εμφορείτο από άλλη σκοπιμότητα εκτός από την επιθυμία διαπίστωσης μιας αλήθειας επί της τέχνης,

δεν έχει καμμία σημασία λοιπόν ο παραλογισμός στο βαθμό που τα τυφλά κοπάδια από κάτω τρώνε ζωωδώς χωρίς να χωνεύουν κατ’ ελάχιστον ό,τι (δεν) διαβάζουν. Το deal, άλλωστε,  είναι απλό: ο εκάστοτε προσφέρων “ζωοτροφή” δεν ενδιαφέρεται ειλικρινά για θεωρία ή σοβαρή άποψη, και το από κάτω σκορποχώρι δεν ενδιαφέρεται για το τι θα διαβάσει. Τρώει και (δεν) χωνεύει ό,τι να’ ναι, ξεχνώντας το μετά από ένα λεπτό και πάνω στον συνεχή βομβαρδισμό ζωοτροφών που υφίσταται επί του προσληπτικού-ψευδαναγνωστικού πεδίου του. Και έτσι και οι δυο πλευρές μένουν κατά φαντασίαν…ευχαριστημένες.

 

bd082ad7-e259-4b9f-aaf2-c7fca9274b27

 

Αυτό που κατάφερε η εποχή μας στο διαδίκτυο (και πιθανώς μόνον στην χώρα μας) είναι να εξαφανίσει κάθε κριτική προς όφελος της προσωπικής σκοπιμότητας, της παραπληροφόρησης, της χοντροκομμένης παρερμηνείας ακόμα και της πλέον στοιχειώδους εννοιολογίας τέχνης. Αφήστε, κατά μέρος ελεεινότερες περιπτώσεις στις οποίες διάφοροι επιτίθενται προσωπικά κατ’ άλλων χωρίς οι μεν να γνωρίζουν έστω κατ’ ελάχιστον προσωπικά τους δε! Αυτό και αν είναι από τα ανήκουστα (της βλακείας).

Σε κάθε περίπτωση, όμως, -και για να συγκλίνουμε σιγά σιγά σ’ ένα κεντρικότερο θέμα- δεν υπάρχει “λογοτεχνία” από εδώ και “ζωή” από εκεί. Από την άλλη αυτά τα δύο μπορούν να συμπίπτουν πλήρως μόνον για τους πολύ χοντροκομμένους νόες που δεν καταλαβαίνουν το πιο απλό:

μια “διαφοροποίηση” δεν υφίσταται ποτέ, έτσι  για πλάκα, αλλά εκεί που τα περιεχόμενα των εννοιών είναι διαφορετικά και απαιτούν διαφορετικές μορφές εμφάνισης στην πραγματικότητα.

 

c9b3fb4c2439e9e78d113e8be45af3e3_phixr

 

Ο απόλυτος “διαχωρισμός” και από την άλλη πλευρά η απόλυτη “ταύτιση” σε αυτό το θέμα αποτυγχάνουν, όσον μη κατανοητή είναι πάντοτε η βιωματική- μυθογραφική διάσταση της τέχνης.   Υπάρχει ένας κοινός “πυρήνας” ανάμεσα στα δύο (ζωή και τέχνη και, ειδικώτερα, λογοτεχνία), εκ του οποίου τόσον η τέχνη όσον και η ζωή αποκλίνουν σημαντικά προς τις δικές τους μορφές εμφάνισης. Αυτός ο κοινός πυρήνας είναι πάντοτε καντιανώς “an sich”, δεν συλλαμβάνεται δηλαδή καθ’ ολοκληρίαν. Πάντα εμμένει “πέραν”. Αν μπορούσε να συλληφθεί πλήρως, θα τελείωναν τόσον η ζωή όσον και η λογοτεχνία.

Επειδή εκεί που η καθημερινή ζωή των ανθρώπων είναι “ύπνωση”, τότε η καλύτερη λογοτεχνία στους καιρούς αν δεν είναι ακριβώς “αφύπνιση”, είναι σίγουρα τότε η συνειδητοποίηση αυτής της ύπνωσης, -σε καμμιά περίπτωση η αφελής λατρεία ή εξιδανίκευσή της είτε με οπτιμιστικές είτε με πεσσιμιστικές προδιαθέσεις.

 

 

Όμως, έχει σημασία το τι επιθυμεί κάποιος από την λογοτεχνία. Μιαν αλήθεια, μιαν ουσία, ή έναν ρηχό ναρκισσισμό της κρεαταγοράς;

Επειδή συμβαίνει και αυτό: ποτέ άλλοτε η λατρεία του “βιώματος” δεν ήταν τόσον υστερική, όσον στις μέρες μας από γραφείς που δίδουν την εντύπωση πως είναι οιονεί …έγκλειστοι στο κουτί του facebook . Αυτό αν δεν είναι λογικό, είναι σίγουρα παράλογο με αιτία.

Γιατί και ο παραλογισμός έχει κάποτε την ορθολογική αιτία του. Αρκεί φυσικά να μην μπερδεύει αιτία και αποτέλεσμα, και να καταλήγει όπως ο Τελαμώνιος Αίας να πιστεύει πάνω στην τρέλλα του ότι στοχεύει σε  κάτι περισσότερον από πρόβατα.

Στην  συγκεκριμένη περίπτωση, δηλαδή, τα πρόβατα που (στην ουσία δεν) τον διαβάζουν.

 

 

 

 

Advertisements