Skip navigation

 

pic_iroberts1

 

Η έννοια της tikkun (תיקון עולם – tikkun olam, τουτέστιν “επιδιορθώνοντας-επισκευάζοντας τον κόσμο”) είναι από τις πλέον κρίσιμες στην εβραιοκαββαλιστική παράδοση, και συνδέεται αναπόσπαστα με τον προβληματισμό περί του olam haba (עולם הבא – ο “ερχόμενος κόσμος”).

Στο βαθμό που ο κόσμος ιδώνεται μυστικά “και” (έχει σημασία το “και”) ως το αποτέλεσμα μιας προϋπαρξάσης συμπαντολογικής καταστροφής (שבירת הכלים – shevirat hakeilim), τότε είναι λογικό ή αιτιολογημένο να έπεται του όλου πρωταρχικού μυστικού προβληματισμού η έννοια της tikkun, τουτέστιν η έννοια της αποκατάστασης μετά την καταστροφή.

Δεν έχω σκοπό εδώ να αναφερθώ εκτεταμένα επί του θέματος, αλλά να το σχολιάσω επιπροσθετικώς και εν συντομία,  οδηγώντας το λίγο και σε άλλες “λεωφόρους”.  Εξ άλλου, έχω γράψει και παραθέσει κατά το παρελθόν (στο Century Camera II) μια σειρά εκτενών αναρτήσεων επί της Καμπαλά, και ειδικότερα επί “λουριανικών σπουδών”, και ο αναγνώστης θα μπορούσε ίσως να προστρέξει εκεί, αν θα επιθυμούσε μια διεξοδικότερη κατανόηση επ’ αυτών των θεμάτων.

 

ts_08hayward_00463-e1454414934373-1920x1280

 

Εκείνο που πρωτίστως θα με ενδιέφερε να καταθέσω εδώ ως σκέψη, είναι η φαινομενική αντίθεση ανάμεσα στην ινδουιστική pralaya (पृलाया , τουτέστιν,  διάλυση, απορρόφηση, χαοτική συγχώνευση) και την tikkun. Και λέω “φαινομενική”, επειδή λογικά το  ένα δεν αποκλείει το άλλο, έτσι ίσως όπως θα φαινόταν σε πρώτη εποπτεία ή πρώτο στοχασμό.

Εξ άλλου η “pralaya” δεν έχει τίποτε το θεαματικό (αν την δει κανείς από την πιο ουσιαστική πλευρά της), αλλά πρόκειται μάλλον για διάβρωση και ανασκευή. Ό,τι ακολουθεί την pralaya δεν είναι παρά ένας νέος κόσμος σε έναν κύκλο καταστροφής και ανανέωσης των κόσμων, έως ότου επισυμβεί αυτό που οι Ινδουιστές ορίζουν ως “mahapralaya” (μεγάλη διάλυση, τέλος του σύμπαντος). Από μίαν άλλη, όμως εκλεκτικώς συγγενική γωνία, παραπέμπεται κανείς στο μεγαλειώδες θέαμα του “λυκόφωτος των θεών”, ήτοι του Ragnarøk της βορειοευρωπαϊκής μυθολογίας.

Κατά τις ημέρες εκείνες, λέει η σχετική παράδοση, το μεγάλο κοσμικό δένδρο, το Yggdrasil, θα κλονιστεί και σεισθεί ισχυρώς, αλλά δεν πρόκειται να καταρρεύσει.

Η tikkun, λοιπόν, ελλοχεύει ανάμεσα σε αυτά τα δύο, την pralaya από την μια μεριά (και το βορειοευρωπαϊκό Ragnarøk, στην ουσία του, δεν συνιστά κάτι διαφορετικό) και την “διατήρηση”,”διάσωση” του μεγάλου κοσμικού άξονα παρά τον κλονισμό του.

Με άλλα λόγια, η στιγμή της καταστροφής είναι η στιγμή της αποκατάστασης.

 

b600f00ccdb3def46f6cd0cd1b315eb1

 

Γνώρισα μιαν εβραία κυρία το καλοκαίρι η οποία μου είπε το εξής, καθώς συζητούσαμε για διάφορες μορφές της ραββινικής παράδοσης:

“δεν υπάρχει Εβραίος που να μην ζει για το μέλλον”.

Δεν  ξέρω πως μου ήλθε εκείνη την στιγμή και της απάντησα το εξής:

“δεν υπάρχει μέλλον που να μην ζει ήδη για μας!”.

Θέλω να πω ότι το “μέλλον”, τελικώς, είναι εκείνο που πάσχει περισσότερον και από την ίδια την ανθρωπότητα, όταν αυτή έχει την εντύπωση πως προχωρά με χίλιους κόπους και δοκιμασίες προς αυτό.  

Και αυτό μπορεί να το δει κανείς εν αντανακλάσει στην εκάστοτε νέα γενιά. Παραείναι (τουλάχιστον το καλύτερο και υγιέστερο μέρος της) “παγιδευμένη” και “εγκλωβισμένη”, ιδιαίτερα σήμερα σε έναν κόσμο που καταρρέει. Δεξιά και αριστερά παντού εξουσιαστές και “προαγωγοί”, είτε με τυπικό είτε με (δήθεν) αντισυμβατικό σχήμα.

 

 

Απαγορεύεται να μην μπεις σε ένα μαντρί, της λένε.

Το πεθαμένο αρπάζεται από το ζωντανό, σίγουρα.

Και εξ αυτής της απόψεως, ακόμα  και ο Παρντές Ριμονίμ (פרדס רימונים – ο κήπος των ρόδων) του μεγάλου καββαλιστή μυστικιστή της Αναγέννησης Μωϋσή Κορδοβέρο, -και μιλώντας φυσικά σε ένα μεταφορικό επίπεδο-, δεν επιχειρείται σήμερα,και εκ των πραγμάτων, να παρουσιάζεται παρά ως μια άθλια, αθλιοτάτη στάνη. Στάνη μη ιδεών (αλλά μάλλον κατ’ έθος ανακλαστικοτήτων), ανορθοθυμικοτήτων, μη επιχειρημάτων.

Το μέλλον όμως,

το μέλλον δεν είναι παρά κάτι που όλοι λατρεύουν,

όμως το ίδιο  είθισται να βάζει τρικλοποδιές σε όσους δεν έχουν μάθει ακόμα να “περπατούν” με το μυαλό τους σε αυτά τα πράγματα.

 

 

ΥΓ. Για ….αδιόρθωτες (κυριολεκτικά και μεταφορικά) περιπτώσεις:

Μα δεν μπορείς να λες αθροιστικώς “Hindus και Bengalis” λες και οι Bengalis …δεν είναι Hindus! (στην μεγίστη πλειοψηφία τους). Το ένα είναι θρήσκευμα και το άλλο εθνότητα… Μα ακόμα και τους Bangladeshis να συνυπολογίσεις στους Bengalis, (όπως άλλωστε και είναι -Eastern Bengal-, έστω και αν δεν αναφέρονται συχνά σήμερα με αυτό το όνομα, αλλά απλά ως Bangladeshis), και πάλι οι Hindus είναι η πλειοψηφία του συνόλου Bengali κόσμου!

Στις “λεπτομέρειες” κρίνεται, εκτός των άλλων και το …κόστος της “ακολουθίας” (σου), ιδιαίτερα αν δεν είναι λεπτομέρειες αλλά χοντροκοπιές σε στοιχειώδη πράγματα.

Μα θα σας μάθουμε τώρα …Hindi στα γεράματά σας;

 

 

Advertisements