Skip navigation

 

e_s_n22_dma20632

 

Τι είναι ποίηση …. έχουμε μπουχτίσει στην σημερινή εποχή από ορισμούς αερολογικής προδιάθεσης που τις περισσότερες φορές έχουν σκοπό να δικαιώσουν ή ανακουφίσουν μια a priori “προσκολλητική” τάση σε έναν κακοφαντασιωμένο τρόπο ζωής. Δεν προέρχονται, δηλαδή, αυτοί οι ορισμοί, τόσον από την λογοτεχνική εμπειρία ή την σχέση τριβής με το αντικείμενο, αλλά, μάλλον, από μια ειδωλολατρεία εμπειριολογικής προθέσεως μεν αλλά καθόλου εμπειρικής συστάσεως.

Εκ του αποτελέσματος, λέει, συνάγεται και η πρόθεση.

Διότι αν το ποιητικό αποτέλεσμα είναι …τραγικό, ό,τι και αν επιστρατεύσει μετά κάποιος ως δήθεν διαγνωστικό θεώρημα εντοπισμού της έννοιας της ποίησης, τότε αυτό αν δεν είναι ακριβώς παρηγοριά στον άρρωστο, είναι σίγουρα μια αρρωστημένη παρηγοριά που προτείνεται από πάνω και ως “φάρμακο”.

Μεγάλο μέρος της ψευδοθεωρίας των καιρών μας ρίχνει “άδεια” για να πιάσει, αναπόφευκτα, “γεμάτα” μεν αλλά από …φύκια μόνον, ή απλά την αδιέξοδη ηχώ της σε σχισμένα αλιευτικά δίκτυα.

 

e_s_n31_bpq03107

 

Λησμονείται κάποτε το βασικότερο. ΑΠΟΛΥΤΟΣ ορισμός για την ποίηση, κατά πάσα πιθανότητα (και ευτυχώς) δεν δύναται να υπάρξει. Αν καθίστατο δυνατόν να υπάρξει τέτοιος, τότε δεν θα υπήρχε καν ποίηση.

‘Ολο κι όλο που μπορεί να κάνει ένας ορισμός (ή αφορισμός) είναι απλά το να προσεγγίζει “ιδιότητες” (ουσιώδεις και όχι περιστασιακές ή “κατά συμβεβηκός”), “εκφάνειες”, “πλευρές” κλπ.

Λησμονείται ακόμα περισσότερο, πως το φαινόμενο της ποίησης, και όσον έχει να κάνει καθαρά με το “μορφικό” concept του καθενός, μπορεί να διαφαίνεται πλήρως διαφορετικά σε διαφορετικούς ανθρώπους.

Κατά συνέπεια, όλοι οι ορισμοί, αν δεν έχουν ως εξ αρχής προϋπόθεσή τους  το “ΕΚ ΤΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ Η ΠΡΟΘΕΣΗ”, δεν είναι τίποτε περισσότερον από μη χρυσωμένα χάπια που καταλήγουν κακήν κακώς σε επιχρυσωμένα ή μη κιτάπια.

Η ποίηση, θέλουμε δεν θέλουμε, είναι ΠΡΩΤΑ, μαγεία… Και η αγνή, ωμή, κάθετη, αιφνιδιαστική μαγεία συναρπαγής του αναγνώστη δεν μπαίνει εύκολα σε ορισμούς.

 

earth-chess-board-20583008_phixr

 

Θυμάμαι, -πρέπει να ήμουν κάτω από δέκα χρονών-, όταν ανασκάλευα στην βιβλιοθήκη του σπιτιού μας τότε, τους τόμους της “Μεγάλης Ελληνικής Εγκυκλοπαίδειας” του Δρανδάκη (που είχε αγοράσει στο παρελθόν ο πατέρας μου). Ότι είχα αποκτήσει ενδιαφέρον (πάθος μάλλον!) για το σκάκι, και αναζήτησα το λήμμα “ζατρίκιον” στον σχετικό τόμο της εγκυκλοπαίδειας. Ως συνήθως, η εγκυκλοπαίδεια αυτή παρουσίαζε ένα πολύ καλό, -και για τα μέτρα μιας εγκυκλοπαίδειας, έστω και αν όχι εξαντλητικό, τότε σίγουρα διεξοδικό-  άρθρο, το οποίο ενείχε, ακόμα, και κάποια στοιχεία “θεωρίας των ανοιγμάτων”.

Κοίταξα για πρώτη φορά τις ονομασίες των ανοιγμάτων, και ομολογώ, πως μαγεύτηκα.  Σχεδόν τίτλοι ποιημάτων (καθώς το συνειδητοποιούσα αργότερα), τουτέστιν “Σικελική Άμυνα”, “Κάρο-Κανν”, “Ινδική Άμυνα”, “Γκαμπί της Βουδαπέστης”, “Σκανδιναβική Παρτίδα” κλπ.

Με λίγα λόγια ένα αναπάντεχο όραμα Γεωγραφίας (που και αυτή με μάγευε τότε) ωσεί έργο τέχνης που διεκπεραιωνόταν στις κινήσεις συνολικώς, ένθεν και ένθεν,  τριανταδύο πεσσών και σε εξηντατέσσερα τετράγωνα.

Μαγεία. Ποίηση. Ζωή.

Και αυτό για μένα, έως σήμερα, παραμένει ο καλύτερος ορισμός (έστω και μη διατυπωμένος εν είδει ορισμού και  εμμένων στο επίπεδο μιας πρωταρχικής πλην συγκλονιστικής για μένα υποκειμενικής εντύπωσης)  για την ποίηση.

 

r381

 

Εκεί που έχει νόημα να μιλάμε για την Μαγεία, ξέροντας ότι δεν πρόκειται να λείψει ποτέ από την οπτική θέα μας, στο βαθμό που δεν κάνουμε την απρονοησία να πιστέψουμε ότι την “εξηγήσαμε” πλήρως κιόλας…

Γιατί, ό,τι εξηγούμε, δεν είναι παρά (και ευτυχώς) η δυνατότητά μας , ανεξάντλητη, ατέλειωτη, πιθανώς εμμένουσα για πάντα μαζί με την ύπαρξη του ανθρώπου, να απολαμβάνουμε την μαγεία…

Αυτό φυσικά δεν σημαίνει από την άλλη, ότι δεν υπάρχει “πλήρης εξήγηση” κάπου καταχωνιασμένη στις άκρες του μυαλού… (“είτε-είτε” να το πούμε για άλλη μια φορά δεν υπάρχει ει μη μόνον στους νοητικούς φόβους των ανθρώπων…).

Είναι όμως η “εξήγηση των Μάγων” όπως θα έλεγαν οι Yaqui, και μια τέτοια εξήγηση δεν μεταφέρεται  εξ ολοκλήρου σε λόγια ή δεν διατυπώνεται εν είδει δόγματος ώστε να προτείνεται επιτακτικά στους άλλους.

Μια εξήγηση, κάποιες φορές ανεπαίσθητα αυτοεξηγούμενη, όπως η ίδια η ζωή, έστω και αν σπάνια παρατηρείται…

 

 

Advertisements