Skip navigation

 

kertesz001

 

Καίτοι με ταλαιπωρούν όχι σπάνια οι αϋπνίες, εν τούτοις κατά την διάρκεια του ύπνου βλέπω πάντα όνειρα και κάποιες φορές πολλά όνειρα μαζί. Δεν γνωρίζω τι είναι ύπνος χωρίς όνειρα. Ακόμα και πλήρως κουρασμένος, ξεθεωμένος να είμαι, όταν τελικώς κοιμηθώ η ονειρική κοίτη του εγκεφάλου μου δεν σταματά ποτέ να προβάλλει τον άλλο, μαγικό κόσμο που παρακολουθεί τον κόσμο της (λεγόμενης) “πραγματικότητας” ωσεί σκιά.

Πολλά και ετερόκλητα λοιπόν τα όνειρα που βλέπω κάθε φορά , αν και η μείζων διαφοροποίηση και ανομοιότητα περιεχομένου μεταξύ τους δεν με αφήνουν ανυποψίαστο ως προς την ύπαρξη ενός ιδιαζόντως κρυπτικού ειρμού που τα συμπεριπλέκει σε μια νοηματική άλυσο. Πιθανώς όχι ευδιάκριτη, όμως υπαρκτή. Από αυτή την άποψη συνηθίζω να αναλογίζομαι και να αναλύω μετά όχι μεμονωμένα όνειρα αλλά “σειρές ονείρων”.

 

3

 

Αξίζει να σημειωθεί και τούτο: καίτοι τα όνειρά μου είναι κατά κανόνα πολύ λαμπερά και ζωντανά, εν τούτοις σπάνια προσφέρονται για λογοτεχνική εκμετάλλευση (ει μη κάποιες φορές πολύ εμμέσως με την μορφή δοκιμιακής ή μικροδοκιμιακής σκέψης , σπανιότερα όμως στην ποίηση).

Αυτό κάποτε με στενοχωρούσε, ένοιωθα δηλαδή κάπως σαν ο κάτοχος ενός χρυσωρυχείου στο οποίο ο χρυσός ήταν καταδικασμένος να κατακάθεται εντός του και να μην διακινείται εκτός του. Τελικώς όμως, πιστεύω ότι ο λόγος είναι απλός:

κατά την διάρκεια του ύπνου, το Ασυνείδητο επεμβαίνει ωμά, χωρίς άλλο διαμεσολαβητή πλην του εαυτού του. Και το λέω αυτό, επειδή το Ασυνείδητο όσον άμεσα και αν παρουσιάζεται δεν παύει να συνιστά εμμεσότητα ή μια γλώσσα εμμεσότητας.

Στην γραπτή ποίηση είναι διαφορετικά. Είναι που σε αυτή την περίπτωση η Συνείδηση τροποποιεί συνεχώς και σχεδόν αυτόματα τα περιεχόμενα της δημιουργικής φαντασίας καθώς αναβλύζουν ως πίδακες πετρελαίου από τα μέσα, και δεν τα αφήνει να χέονται ελεύθερα όπου δη. Υπάρχει εξ αρχής ένας προκαθορισμένος σκοπός στην ποίηση, αλλά ακόμα, και ένα σύνολο βιωμάτων, τόσον προσωπικών του ιδίου του ποιητή όσον και καθολικότερων της ανθρωπότητας, που αναδιανέμουν την δημιουργική φαντασία προς ένα “στόχο”.

 

images

 

Στο όνειρο, ο στόχος δεν είναι ένα γραπτό ποίημα, αλλά ο ίδιος ο ονειρευόμενος. Αυτός ο τελευταίος πρέπει να λύσει μετά έναν “γρίφο”, να “μάθει” κάτι από αυτό που είδε, όσον και αν το πλείστον των ανθρώπων αδιαφορεί βλακωδέστατα για τα όνειρα που βλέπει ή τα απορρίπτει ως “παράλογα”. Ακόμα δε χειρότερα πράττουν, όταν επιχειρούν να τα “εξηγήσουν” με μάλλον συμβατικό τρόπο, παπαγαλίζοντας άκριτα τις συνταγές και τις μονοσήμαντες αντιστοιχίες κάποιου ψυχαναλυτικού δόγματος του περασμένου αιώνα. Τίποτα πιο μακριά από την αλήθεια, όσον έχει να κάνει με τον τρόπο σκέψης. Σε κάθε περίπτωση πιστεύω ότι ο άνθρωπος πρέπει να δημιουργεί τις λύσεις του μόνος του, τουτέστιν να ξέρει να συνδυάζει μεν κριτικά εκ των ήδη γνωστών , να απορρίπτει ακόμα περισσότερο, μα κυρίως να εφευρίσκει.

Για μένα η ανάλυση και κατανόηση ενός ονείρου είναι σαν μια σκακιστική παρτίδα. Ο ορθολογισμός εκλείπει βέβαια από την ονειρική πανδαισία, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι εξέλιπε ποτέ και ένα είδος “αιτιότητας” από αυτήν. Μια ανώτερη “αιτιότητα”, κατά πολύ πιο “λεπτή” και σίγουρα κατά πολύ  ευφυέστερη από κάθε γλωσσική σύμβαση.

 

 

Η αιτιότητα έτσι όπως την γνωρίζουμε από τον κόσμο της καθημερινότητας παραχωρεί σε αυτή την περίπτωση την θέση της σε μια πολύ πιο “ευγενή” αιτιότητα, με την εξής έννοια:

δεν είναι υποχρεωμένη να προσδίδει κατ’ ανάγκην ένα αποτέλεσμα Α’ σε ένα αίτιο Α. Αντ’ αυτού προσδίδει μια λογική (ή “υπερλογική”) ακολουθία αποτελεσμάτων Α’, Α”, Α”’ … σε ένα αίτιο Α,  και στην οποία ακολουθία είναι μάταιο να ψάχνεις να βρεις ποιο είναι το “αποτελεσματικότερο”  αποτέλεσμα.

Κατά μίαν έννοια, πρέπει να εκλάβεις ΟΛΟΚΛΗΡΗ την ακολουθία αποτελεσμάτων ως εάν ήταν αριθμητικώς ΕΝ το αποτέλεσμα.

Πράγμα τρομαχτικά δύσκολο (όχι όμως και αδύνατον) για το ανθρωπολογικό στάδιο της “καθιερωμένης” νόησης, και από την εποχή της εμφάνισης του homo sapiens έως σήμερα.

Είμαστε μαθημένοι, ή περιορισμένοι από την παρούσα φάση εξέλιξης του εγκεφάλου μας να σκεπτόμαστε ΕΝΑ πράγμα (μία πλοκή) κάθε φορά. Για να γίνει αυτό καλύτερα αντιληπτό, αρκεί να λεχθεί το εξής: δοκιμάστε να σκεφθείτε ή να ανακαλέσετε στην μνήμη σας εν πλήρει εξελίξει δράσεως δυο αιτιατά γεγονότα ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ, και θα δείτε, πως στην αρχή τουλάχιστον, κάτι τέτοιο φαντάζει πολύ πιο δύσκολο από το να αναρριχηθείς σε ένα απότομο βουνό χοροπηδώντας.

Βέβαια, και σε αυτό, σε ένα είδος  δηλαδή “πολλαπλής” ταυτόχρονης σκέψης η άσκηση μπορεί να επιφέρει αν όχι θαύματα, τότε σίγουρα όχι αγνόησιμα αποτελέσματα.

 

1920x1024_-3-5db48ce0-f72c-47f9-90db-e701da53e206_phixr

 

Τέλος πάντων, ότι έλεγα για “ρουλέττα” στο προηγούμενο κείμενό μου και το ίδιο βράδυ (μάλλον το πρωί) πέφτοντας να κοιμηθώ είδα το εξής όνειρο:

Μια ρουλέττα, μια παγκόσμια ρουλέττα σε μακρογεωκλίμακα έκτασης και προοπτικής, και καταμεσής ενός σκοτεινού απογεύματος που είχε πάρει το χρώμα του λαζουλίτη. Έμοιαζε ως άξονας του κόσμου, ή θα μπορούσε κάλλιστα να ήταν μια σουρρεαλιστική εκδοχή του όρους Meru της ινδουιστικής μυθολογίας.

Η περιστροφή της Ρουλέττας ήταν τόσον θορυβώδης και κλονιστική κάθε φορά, ώστε ακαριαία ελάμβανες την εντύπωση πως το όλο μεγα-αστρικό διάστημα που την περιέβαλε δεν ήταν παρά το εσωτερικό ενός Σπηλαίου που συχνά συνεταράσσετο από δριμείς σεισμούς και ακατονόμαστες ανακατατάξεις σε μιαν άγνωστη ιεραρχία.

Παίκτες δεν υπήρχαν, η ρουλέττα γύριζε μόνη της χωρίς θεατές. Το τρομερό όμως ήταν πως η μπίλια έπεφτε κάθε φορά στον ίδιον αριθμό, ο οποίος δεν φαινόταν!

 

moholy01

 

Κατά την στιγμή μάλιστα που προσέπιπτε η μπίλια επ’ αυτού του ιδίου αριθμού, ένοιωθα μέσα στο όνειρο πως κάποιος ή κάτι μου μιλούσε από ανατολικά και κάποιος από δυτικά σε μια γλώσσα που στο άκουσμά της την προσελάμβανα ως μια εξωφρενική, σοκαριστική, υπεριστορική μείξη λατινικών και sindhi! (η γλώσσα sindhi, για όσους δεν το γνωρίζουν, είναι σανσκριτογενής και γράφεται σήμερα με αραβικούς χαρακτήρες, ομιλείται δε σε μάλλον μικρή πληθυσμιακή κλίμακα, τουτέστιν, σε κάποιες περιοχές της Ινδίας, του Αφγανιστάν και του Πακιστάν).

Δεν καταλάβαινα παρά ελάχιστα από αυτό το άκουσμα, και σίγουρα τόσον τα λατινικά μου όσον και οι περιορισμένες γνώσεις μου σε σανσκριτική και bengali θα ήταν αδύνατον να προσφέρουν εδώ την παραμικρή βοήθεια. 

Προχωρώντας μέσα στο όνειρό μου όμως είχα την εντύπωση πως από την άλλη, μη ορατή σε μένα, πλευρά της ΓεωΡουλέττας, έχαινε ένας Μέγας Κρημνός γεμάτος από ανοικτούς προβολείς τροχοφόρων (εν κινήσει!). Από εκεί άκουγα μάλιστα να έρχονται ήχοι καθημερινών συνομιλιών, αλλά, παραδόξως, και ήχοι από ρολά μαγαζιών που υψώνονταν και σωριάζονταν με παταγώδη θόρυβο!

Κάποιοι άνοιγαν και έκλειναν τον κόσμο συνεχώς.

 

 

Ενώ ανά στιγμές είχα την εντύπωση πως εβάδιζα καταμεσής ενός εξοχικού δρόμου. Ο θόρυβος της ΓεωΡουλέττας στην περιστροφή της ακουγόταν το ίδιο έντονος, και το μυστήριο του κρυμμένου “αριθμού” με απασχολούσε σε βαθμό μεγάλης ανησυχίας. Σαν να πίστευα μέσα στο όνειρό μου πως αυτός ο αριθμός, κατά μίαν ορισμένη αίσθηση και έννοια, είχε σχέση με το πεπρωμένο μου.  Αν όχι ως ο “τυχερός” αριθμός μου, τότε πιθανώς ως ένα είδος “ιερού” αριθμού μου.

Θα ρωτήσω τον κρουπιέρη, είπα μέσα στον ύπνο μου.  Αυτός, σίγουρα, θα ξέρει.

Δεν έβλεπα πια όμως μπροστά μου τίποτα περισσότερο από άσφαλτο. 

Κάποιος κατέβασε τον διακόπτη και μου παρουσίαζε μόνον άσφαλτο.

Με τις διακεκομμένες γραμμές του οδοστρώματος, ωστόσο, να τείνουν ολοένα σε μία και μόνη γραμμή,

και ολοένα και περισσότερο σε αυτή την γραμμή,

όλο και πιο πολύ σε αυτή την γραμμή,

έως ότου πετάχτηκα απότομα από το κρεβάτι σαν βέλος που βρήκε τον στόχο του.

Όντως, δεν αποκλείεται να ήταν τελικώς αυτός ο αριθμός. 

Φυσικά, μπορεί και όχι.

Αρκεί, όμως, που δεν είχε κατ’ ανάγκην σχέση με την “τύχη”.

 

 

Advertisements