Skip navigation

 

613_1910-1920-loc

 

Υπήρχε μια εποχή, ακόμα και στην Ελλάδα, που οι συγγραφείς ήτανε συγγραφείς, οι ποιητές ποιητές και εν γένει οι “πνευματικοί άνθρωποι” (ό,τι έχουμε συνηθίσει να αποκαλούμε με αυτόν τον παράξενο όρο) όντως τέτοιοι. Παρ’όλα τα όποια αρνητικά φαινόμενα και παρατράγουδα στους σχετικούς “χώρους”, φαινόμενα έτσι κι αλλιώς που δεν θα μπορούσαν να αποφευχθούν στην ανθρώπινη φύση και δύσκολα μπορεί να ελπίζει κανείς πως θα πάψουν κάποτε πλήρως.

Που σημαίνει, λοιπόν, ότι δημιουργούσαν με πρόθεση την δημιουργία καθ’ εαυτήν και όχι το καθημερινό, ή τουλάχιστον πολύ τακτικό, δημαγωγικό μεροκάματο των κοινωνικών μέσων. Όταν κάθονταν να γράψουν δεν είχαν στο μυαλό τους ένα τυχάρπαστο και ετερόκλητο τσούρμο που θα τους διάβαζε την ακριβώς επόμενη στιγμή. Έγραφαν ενώπιον του εαυτού τους και της σκέψης τους μόνον. Ό,τιδήποτε άλλο θα ήταν ολέθριο, όπως αποδείχτηκε καταφανώς και στις μέρες μας.

Τα κοινωνικά μέσα, όπως έχουμε άλλωστε ξαναπεί αρκετές φορές, καταρράκωσαν κάθε πνευματικότητα και απογύμνωσαν τον πιο ωμό, ζωώδη πυρήνα της ανθρώπινης ματαιοδοξίας. Φυσικά, δεν χρειάζεται να ξανατονίσουμε πως καίτοι ελάχιστοι οι άνθρωποι που παλεύουν με αξιοπρέπεια για μια ορισμένη ποιότητα στα κοινωνικά μέσα, εν τούτοις είναι υπαρκτοί, όσον και αν από ποσοτική άποψη αυτό δεν είναι ένα σημάδι που θα μπορούσε να προτρέψει σε μιαν ενθάρρυνση ενώπιον της γενικότερης διαδικτυακής αποχαύνωσης.

 

 

Για να καταλάβουμε καλύτερα την διαφορά: στον σχετικά παλαιότερο “έντυπο” κόσμο της κουλτούρας, μίαν εμφάνιση καλή αν έκανε κανείς θα τον θυμόνταν οι ενδιαφερόμενοι για μήνες.

Στο facebook αν λείψει κανείς για λίγους μήνες (ακόμα και για λίγες ημέρες), όσον συχνή και αν ήταν η εμφάνισή του προηγουμένως, θα εξαφανιστεί χωρίς πολλά πολλά, μιας και τα κοπάδια διψούν για αναρτησούλες και κουβεντούλες απ’ όπου δη, όπως δη, ό,τι να’ ναι.

Με θλίψη παρακολουθεί κανείς την χώρα μας να έχει καταστραφεί εντελώς, και η παρακμιακή κουλτούρα της να έχει μετατραπεί σε όχι κάτι διαφορετικό από ένα πτωχευμένο αντίτυπο της καθημερινότητας.

Δεν βρίσκεται πια ΜΠΡΟΣΤΑ από την καθημερινότητα, αλλά ως η “ουρά” της. Δεν εμπνέει ένα μέλλον, αλλά αναμηρυκάζει εν είδει καφενείου τα αδιέξοδα του παρόντος ή αναπαράγει για λόγους δημαγωγικής ανταπόκρισης τελειωμένα πολιτιστικά παρελθόντα στην Ελλάδα.

Ο αντίκτυπος είναι ποικίλος, πολυεδρικός. Δεν είναι μόνον η ψυχική/ηθική διάλυση αλλά, -και αυτό είναι χειρότερο-, η νοητική αποσύνθεση μιας και όταν επισυμβαίνει και η δεύτερη δεν αφήνονται περιθώρια για κατανόηση και συνειδητοποίηση της πρώτης.

Δεν είναι απορίας άξιον λοιπόν σε μια τέτοια κατάσταση που η σκέψη κατέστη πιο χοντροκομμένη, όχι πάνω από το επίπεδο μιας μονοσήμαντης ταυτότητας και ενός ελεεινού “είτε-είτε”, ο έντεχνος λόγος τείνει να φαντάζει πλέον ως κάτι εξωγήινα επαινετέο μπροστά στον εθισμό του γραπτοπροφορικού ηλεκτρονικού λόγου, ενώ η ποίηση του facebook ακολουθεί στενά τις σκοπιμότητες “τροφοδοσίας” ενός ορισμένου εικονικού κοινού με θέματα που θα μπορούσαν να το ιντριγκάρουν ή να το συνοδεύουν στην διαφεϊσμπουκική ονειροπόλησή του.

Οι άνθρωποι, πραγματικά, και σε ένα μεγάλο ποσοστό, δυσκολεύονται πλέον να κατανοήσουν πέραν μιας αμεσότητας ή κάτι “χτυπητού” που ερεθίζει τα πλέον συμβατικά και κοινότοπα αντανακλαστικά.

 

061-brassai-theredlist

 

Τι είναι παρακμή, με συγγραφικούς όρους, σε τελική ανάλυση:

τίποτε άλλο παρά η “αποχώρηση” (ή έστω, η οππορτουνιστική τροποποίηση) της Μορφής προς όφελος, συνήθως, μιας εξωσυγγραφικής σκοπιμότητας (οι κοινωνικοί λόγοι μπορεί να ποικίλουν εδώ).

Τι ήταν και θα είναι πάντα “ακμή”:

Το μη αντικαταστάσιμο, το μη αναστρέψιμο της Μορφής,  το “εν-τέλος-έχειν” της.

Ό,τι και αν κάνει κάποιος, όσες ανοησίες και αν εκφέρει, μέσω οιουδήποτε παραλογοτεχνικού καθημερινοτρόπου λόγου και αν διαλαλεί ή καταλαλεί,

όσην “απλοποίηση” και αν επικαλείται προς όφελος μιας υποτιθέμενης ρωμεικής καλοκαρδίας γεμάτης εξ άλλου από φίδια και δηλητήρια, όσον bullying και χυδαιότητα και αν προσπαθήσει να περάσει σαν τάχα μου αντισυμβατικότητα  κλπ. (οι κλασσικές νεοελληνικές, σίγουρα σκόπιμες και ιδιοτελείς, παρεξηγήσεις και παρερμηνείες που μαζί με άλλες μας έφαγαν τελικώς σαν χώρα),

δεν θα μπορούσε να καταρρίψει μια αρχή απλή -και όχι απλοϊκή ή απλοποιημένη- που κατορθώνει από μόνη της να προκαλεί τις πάσης φύσεως εμφανιζόμενες πολυπλοκότητες του καλλιτεχνικού φαινομένου.

 

 

 

Advertisements