Skip navigation

 

windy3-760x501

 

“Μεγάλη κατανάλωση παρουσίας, -γενείτε και λίγο μοναξιάρηδες!”, έγραφε κάποτε ο Νίκος Καρούζος. Φυσικά, ο στίχος εδώ δεν “στοχεύει” κατά της ανθρώπινης διακοινωνικότητας γενικώς αλλά ειδικώς. Έχει να κάνει με την αγωνία του φαίνεσθαι που διακατέχει πάντοτε τους καλλιτέχνες, και ακόμα ειδικώτερα τους ποιητές.

Υπάρχει στο καλλιτεχνικό συναγελάζεσθαι κάτι βάρβαρο, κάτι που προσβάλλει ευθέως την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, όσον και αν η διακοινωνικότητα αυτού του είδους είναι κάποτε όχι μόνον αναπόφευκτη, αλλά επίσης αναγκαία και θετική. Το αντίδοτο ασφαλώς δεν είναι ο ερημητισμός, αλλά μια ουσιαστικότερη αίσθηση του “ποσοτικού” σε αυτήν την περίπτωση. Και αξίζει ακόμα να λεχθεί πως σε καιρούς παρακμής έχει σημασία, όσοι έχουν να πουν κάτι διαφορετικό από αυτήν, να μην “απομονώνονται” όπως θα είχαν την πολυτέλεια να το κάνουν με ευκολία σε καιρούς ακμής.

Όμως άλλο το ένα, άλλο το άλλο.

Επειδή, όντως, και ιδιαίτερα σήμερα, πρόκειται για μεγάλη κατανάλωση παρουσίας. Δεν είναι χωρίς λόγο που ο ποιητής χρησιμοποιεί στον συγκεκριμένο στίχο την λέξη “κατανάλωση”.

“Σε αυτόν τον κόσμο ο καθένας είναι συντροφιά μόνο με την τρέλλα του”, λένε οι Ινδιάνοι Yaqui. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη αλήθεια από αυτή, όσον και αν καλύπτεται πάντα από ένα παιγνίδι εξαπάτησης που παίζει ο Χρόνος με κάθε άνθρωπο. Τον παρασύρει υπνωτιστικά και με μεγάλη δεξιοτεχνία προς τα εκεί που θέλει ο ίδιος, σε μιαν παγίδα πεπρωμένου, όπου τον κάνει κιόλας να νοιώθει ξεχωριστός συνήθως μέσα σε ένα χοιροστάσιο.

 

film_noir_by_liberty_3_50001

 

Ο Monsieur de Sainte-Colombe, αυτός ο par excellence μεγάλος μαιτρ της baroque μουσικής, θα τολμούσα να πω, ο Bach της viola da gamba, κάποτε πέταξε με τις κλωτσιές έξω από το σπίτι του τον απεσταλμένο του Λουδοβίκου 14ου όταν τον κάλεσε να γίνει ο αρχιμουσικός της βασιλικής αυλής. Απόρησε μάλιστα με το θράσος του βασιλιά να τολμά να του χαλά την ησυχία με ηλίθιες προτάσεις. “Δεν έχει ιδέα από μουσική”, είπε για τον Λουδοβίκο 14ο.

Αυτό όντως έχει νόημα. Όχι “επαναστατικό” της οκάς, αλλά πρακτικό. Πόσοι όμως από τους “επαίτες” της εποχής μας θα έκαναν κάτι ανάλογο; Και αν θα το έκαναν κατ’ εξαίρεσιν, δεν θα ήταν για ουσιαστικούς λόγους επειδή θα καταλάβαιναν τι κάνουν, αλλά ως μια φτηνή επίδειξη “αντικομφορμισμού”. Με λίγα λόγια, δεν θα υπήρχε περίπτωση να το κάνουν, αν κάτι τέτοιο δεν επρόκειτο να έχει άμεση προοπτική “ανακοίνωσης”.

Όμως, άλλο παραμύθι και αυτό. Ο “αντικομφορμισμός”. Σήμερα, τίποτε άλλο από το όπιο του πιο επικίνδυνου είδους ηλιθίων, εκείνων που έχουν την εντύπωση πως ο λαϊκισμός, αν μη τι άλλο, δεν θα είχε ανάγκη να ανανεώνεται με πιο έξυπνο τρόπο με την πάροδο των ετών. Λες και ζούμε ακόμα στην δεκαετία του 70! Δεν είναι τυχαίο που πολλοί “αντικομφορμιστές” σήμερα καταλήγουν ψυχάκηδες και κολιτσίδες. Δεν κατανοούν ότι το μυστικό της ήττας τους είναι πολύ πιο απλό απ’ όσο ψάχνουν εναγωνίως οι ίδιοι να βρουν. Κανείς δεν γουστάρει τζόκερ-μπαλλαντέρ της φτηνής μα όχι πια καλής λύσης στην τέχνη.

 

i231529

 

Δεν θεωρώ τους λογοτέχνες της πιο σύγχρονης περιόδου της εποχής μας, εκτός από αρκετές και σημαντικές εξαιρέσεις, ιδιαιτέρως έξυπνα άτομα, το έχω ξαναπεί κάποτε σε μια συζήτηση-συνέντευξη σε ένα ηλεκτρονικό περιοδικό. Δεν είναι οι άνθρωποι που προτιμώ για προσωπική παρέα και συναναστροφή. Συνήθως με κάνουν να βαριέμαι όσον δεν λέγεται. Μετά τα πρώτα δέκα λεπτά συζήτησης μαζί τους, έχω ήδη προβεί σε καμμιά δεκαριά χασμουρητά και μερικές φράσεις ευγενικής και τυπικής συγκατάβασης, ενώ με διακατέχει μια έντονη επιθυμία να αποχωρήσω από τον χώρο …πετώντας με κάτι σαν το εκτινάσσομενο κάθισμα των αστροναυτών. Κάποτε ήταν αλλιώς: πιο πολλοί λογοτέχνες ήταν εξαιρετικά ενδιαφέροντες άνθρωποι για παρέα.

Προτιμώ για συναναστροφή σκακιστικές παρέες, στοχαστές, φιλοσόφους, ειδικούς επιστήμονες, παλαβούς τυχοδιώκτες, απλούς ανθρώπους κλπ. Οι λογοτέχνες ασχολούνται συνήθως με ασήμαντα, με λογοτεχνικισμούς,  κριτικολογίες, βιβλιοφετιχισμούς, μικροζήλειες, εμπάθειες, αλληλοϋπονομεύσεις κλπ. -ένα κάρο αηδίες, μα το θεό.  Ακόμα, είναι άτομα που ρέπουν στην αυθυποβολή και το “ντάντεμα” όσον κανείς άλλος. Δεν καταλαβαίνουν βασικά πράγματα μέσα στην ψωνάρα τους για προβολή:

αν η ακτινοβολία τους στον σύγχρονο κόσμο έχει “περιορισθεί”, “γκετοποιηθεί” θα λέγαμε ακόμα, αυτό δεν είναι τυχαίο και ούτε κατ’ ανάγκην απότοκο μιας νεωτερικής εσωστρέφειας στον καλλιτεχνικό κόσμο, αλλά μια “υπόγεια” μέριμνα του πνεύματος της εποχής για το μέλλον.

Η λογοτεχνία, οφείλει κάποτε να γίνει κάτι “άλλο”, αν θέλει να προσφέρει ουσιαστικά πράγματα στην ανθρωπότητα. Η τέχνη της σήμερα παραείναι οπισθοδρομική και ανεπαρκής.

Το 90% της παραγομένης κουλτούρας στην εποχή μας είναι απλά σκουπίδια.

Πολύ, μα πολύ έξω από την ζωή και το Πνεύμα.

 

 

Εκεί όπου το μη ανακοινώσιμο,  η σχέση του καθενός με το θαύμα της συναναστροφής και της συνομιλίας, η αδιάκοπη περιπλάνηση στην Βαβυλώνα,  μπορεί να έχουν μιαν άλλη χάρη για όλους τους ανθρώπους. Την χάρη της ίδιας της Ζωής που δεν χρωστά τίποτε και δεν δίνει λόγο σε κανέναν χαρτοτυφλοπόντικα των γραμμάτων και ακόμα περισσότερο στα κακέκτυπά τους.

 

 

Advertisements