Skip navigation

 

800px-New_market,_calcutta

 

H γλώσσα Bengali (ή Bangla) που ομιλείται στην Δυτική Βεγγάλη, την Tripura, σε ένα μεγάλος μέρος του Assam της Ινδίας και φυσικά σε ολόκληρο το Bangladesh είναι, κατά την γνώμη μου και όχι μόνο, μια από τις ωραιότερες, ευφωνικότερες και ασφαλώς ποιητικότερες γλώσσες στον κόσμο. Θα προσέθετε κανείς ακόμα, πως, ευτυχώς, είναι μια από τις πλέον ομιλούμενες γλώσσες στον κόσμο (μέσα στην πρώτη δεκάδα – πολλοί την συμπεριλαμβάνουν στην πρώτη πεντάδα των πλέον διαδεδομένων γλωσσών) με πάνω από τριακόσια εκατομμύρια ανθρώπους να την χειρίζονται ως φυσική γλώσσα τους.

Ιδανική γλώσσα για ποίηση, μιας και πέρα από την μελωδικότητά της, τόσον η καταγωγή της από την σανσκριτική όσον βέβαια και η κατοπινότερη εξέλιξή της ινδικής που οδήγησε στην Bengali (δημώδης Pali, Magadhi Prakrit κ.ά.), της προσδίδουν ιδιαίτερη συνθετική δύναμη, απίστευτη πληρότητα έκφρασης και εννοιολογική ακρίβεια.

Ως προς την μελωδικότητά της αξίζει να σημειωθεί ακόμα πως δεν είναι τυχαίο που ο κατά μίαν έννοια εθνικός ποιητής του Bangladesh, Nazrul, υπήρξε και ένας συστηματικός τραγουδοποιός, έχοντας συνθέσει, πέραν της αμιγώς ποιητικής δραστηριότητάς του, γύρω στα 4οοο τραγούδια. Γενικώτερα, και αναφορικά με την Bengali γλώσσα, η Καλκούττα της Ινδίας υπήρξε και συνεχίζει να είναι (σήμερα ίσως ακόμα περισσότερο) ένα από τα μεγαλύτερα πνευματικά και καλλιτεχνικά κέντρα τόσον σε ολόκληρη την ασιατική ήπειρο αλλά και παγκοσμίως:

φιλόσοφοι, ποιητές, ζωγράφοι, συνθέτες κ.ά. υπεραφθονούσαν και υπεραφθονούν στην τόσον γοητευτική αυτή πόλη. Αρκεί να θυμηθεί κανείς μορφές κεφαλαιώδεις για την πιο μοντέρνα Bengali κουλτούρα όπως ο Raja Ram Mohan Roy αλλά και ο παγκοσμίως δημοφιλής Rabindranath Tagore γέννημα θρέμμα της Καλκούττας, μια πόλη στην οποία ασφαλώς η Βρεττανική Αυτοκρατορία έχει αφήσει το ορατό ως τις μέρες μας στίγμα της.

Αυτή η μείξη αρχαίου, μοντέρνου ινδικού πολιτισμού αλλά και βρεττανικού αποικιοκρατικού πολιτισμού έχουν καταστήσει την Καλκούττα (στην Bengali γλώσσα: কলকাতা , Kolkata, όπως λέγεται σήμερα ) ένα διαρκές όνειρο ζωής και πολιτισμού μέχρι σήμερα στην ιστορία της ανθρωπότητας.

 

haunted-writers-building-kolkata-2

 

Πριν από κάποια χρόνια μια φίλη Bangladeshi που έμενε τότε στην Dhaka και είμασταν σε επικοινωνία, με εισήγαγε κατά κάποιον τρόπον σε αυτήν την υπέροχη γλώσσα αλλά και στην κουλτούρα που την συνοδεύει. Θυμάμαι την πρώτη φορά που άκουσα Bengali με πιο προσεκτικό τρόπο, έπαθα την πλάκα μου κατά το κοινώς λεγόμενο:

μια απίστευτη μελωδικότητα πλημμύρισε τα πάντα, ηχητική ποίηση που λες και ερχόταν από το πουθενά, λέξεις και φράσεις που ακούγονταν σα να ανέβλυζαν από την αρχέγονη μνήμη της ανθρωπότητας. Αυτό με έκανε να ξεκινήσω αργότερα την ταχεία εκμάθηση αυτής της γλώσσας, έχοντας ήδη κάποια χρόνια περιοδικής ενασχόλησης με την σανσκριτική, η οποία όμως στην συγκεκριμένη περίπτωση σχετική και μόνον αρωγή μπορεί να παράσχει. Η Bengali γλώσσα μετά από αιώνες, εμφανίζεται, όπως είναι λογικό, διαφοροποιημένη σε σχέση με τις πιο αρχαίες ινδικές γλώσσες.

Γλώσσα-ποίηση στα χέρια λαών που διακρίνονται ιδιαίτερα για την ευφυία τους, δεν θα μπορούσε παρά να οδηγεί συχνά σε ακμή των γραμμάτων. Σήμερα, η ινδική -και ιδιαίτερα η Bengali- λογοτεχνία γνωρίζει ίσως μια δεύτερη αναγέννηση μετά από εκείνην στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, και, θα πρέπει βέβαια να πούμε ακόμα εδώ, αντίθετα με αρκετές ευρωπαϊκές χώρες (αλλά και “περιφερειακές” συγκρινόμενες με την Ινδία ή την σύνολη Ευρώπη, όπως η χώρα μας), στις οποίες η λεκτική σύμβαση, η πνευματική φτώχεια και οι φορμαλιστικές αναπαραγωγές οποιουδήποτε “βολικού” παρελθόντος αφθονούν και ορίζουν ένα φαινόμενο  παρακμής στις μέρες μας.

Όσον η Ευρώπη μοιάζει σήμερα να χάνεται σε ένα αδιέξοδο τέλμα, και παρά την όποιαν οικονομική ακόμα υπεροχή της από συγκριτική άποψη, αρκετοί λαοί της Ασίας εμφανίζονται ιδιαίτερα δυναμικοί.

 

85569595

 

Πράγμα όμως λογικό σε τελική ανάλυση. Τίποτα δεν παραμένει αμετάβλητο στον κόσμο. Τα πάντα αλλάζουν και μάλιστα με έναν τρόπο κάποιες φορές περισσότερον θεαματικό απ’ ό,τι θα περίμενε κανείς.

Είναι, δυστυχώς, ομολογουμένως δύσκολο για πολλούς ανθρώπους το άλμα από τον ευρωκεντρισμό σε μιαν “πλανητική συνείδηση”, ωστόσο αναγκαίο αν δεν θα ήθελαν να ζουν  σε έναν κόσμο που θα υπάρχει μόνον στο μυαλό τους, αλλά όχι πια στην (πολύ ζωντανή) πραγματικότητα.

 

ΥΓ. Στην τελευταία φωτογραφία, το Kολλέγιο της Dhaka ( ঢাকা কলেজ) κατά την δεκαετία 1870-1880.

 

Advertisements