Skip navigation

 

prince-rupert_phixr

 

 

ΕΞΙ ΠΟΙΗΤΙΚΟ-ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ

 

I.  Κατά μία βαθύτερη ή πιο εξονυχιστική έννοια, η αλήθεια δεν είναι βεβαίωση, αλλά ενέργεια.
Αληθινό δεν είναι ό,τι συμφωνεί με την πραγματικότητα, αλλά ό,τι την δημιουργεί.

II.  Όπως υφίσταται εν όροις το “υπερπραγματικό” (για παράδειγμα στον όρο “υπερρεαλισμός”,  ή γενικώτερα ως έννοια στις μυστικές εμπειρίες), άλλο τόσο μπορεί να λογίζεται και το “υποπραγματικό” ως όρος.  

Τι είναι “υποπραγματικό”;

Προσοχή:  όχι ό,τι είναι κατώτερο της πραγματικότητας, αλλά ό,τι ΔΕΝ την δημιουργεί!

ΙΙΙ. Η μετριότητα ακολουθεί την πραγματικότητα. Η δημιουργική νόηση την προσπερνά. Την προσπερνά, δηλαδή, σαν σε αγώνα ταχύτητας.

IV. Κάθε εποχή παρακμής είναι εποχή του υποπραγματικού. Όμως, όπως οι άνθρωποι σε τέτοια εποχή “αδειάζονται” αθρόα και ο ένας μετά τον άλλον στους καταρράκτες του χρόνου πιστεύοντας πως μέχρι εκείνη την στιγμή δεν έκαναν τίποτε άλλο από το να ακολουθούν το ρεύμα του ποταμού (μην κατανοώντας εγκαίρως πως το “ρεύμα του ποταμού” ΜΟΝΑΧΑ εκεί θα μπορούσε να οδηγήσει!), άλλο τόσον ο λόγος αποσυντίθεται, – η μια λέξη μετά την άλλην και η μια έννοια μετά την άλλη- όσον ο παρακμίας γραφιάς πιστεύει πως “αποτυπώνει” το “πραγματικό”. Σε τέτοιο βαθμό, ώστε οι παρακμίες να σοκάρονται πλέον όταν βλέπουν έντεχνο λόγο μην μπορώντας πια να ξεχωρίσουν θυμικό-προφορικό λόγο  από έντεχνο γραπτό λόγο.

V. Η προφορικότητα σκοτώνει τον γραπτό λόγο. Πρόκειται για δύο τελείως διαφορετικά είδη αντιμετώπισης και προσέλκυσης της πραγματικότητας.  Άλλο γραφή, άλλο ζωή και προφορικότητα. Αν μεταφέρεις την καθημερινή προφορικότητα του ανθρώπου στον γραπτό λόγο, εκτός από τον τέλειο ηλίθιο, θα έχεις και τον τέλειο ζωντανό-νεκρό. Δεν μπορείς να ζεις εν γραπτώ. Η γραφή είναι το “άλλο” της ζωής και όταν ταυτιστούν μεταξύ τους αλληλοεξουδετερώνονται.

VI. Στην (κατοπινότερη) Pahlavi γραφή της αρχαίας ιρανικής Zend-Avesta, ως γνωστόν στους ενασχολούμενους, είναι πολυπληθής η παρουσία “ετερογραμμάτων” (hozwarishn – αν και πιστεύω πως πιο ορθός όρος γι’ αυτή την περίπτωση θα ήταν τα “ετερόλεκτα”, όπως θα διαπίστωσετε παρακάτω).

Τι είναι “ετερογράμματα” ή “ετερόλεκτα”. Πρόκειται για αυτούσιες αραμαϊκές λέξεις που χρησιμοποιούνται από την Pahlavi (της οποίας οι χαρακτήρες είναι επίσης αραμαϊκής προέλευσης), αλλά υφίστανται ΜΟΝΟΝ ΕΝ ΓΡΑΠΤΩ ως τέτοιες.

Όταν ο Πέρσης των χρόνων της Δυναστείας των Σασσανιδών ανεγίγνωσκε μιαν αραμαϊκή λέξη στο περσικό κείμενο, δεν την εκφωνούσε προφορικώς στα αραμαϊκά, αλλά στα περσικά. Για παράδειγμα, όταν ήθελε να γράψει την λέξη abarmand (κληρονομιά) έγραφε την αραμαϊκή λέξη για την “κληρονομιά” (yplmynd’) αλλά ΕΠΡΟΦΕΡΕ την περσική λέξη abarmand!

Ετερόλεκτο (με μία μεταφορική έννοια), πιστεύω πως είναι συνολικώς το ποιητικό φαινόμενο. Δεν είναι φυσικά κυριόλεκτο, και ίσως οι όροι “μονοσημία”, “αμφισημία”, “πολυσημία” κλπ. περνούν σε δεύτερη μοίρα ακριβείας και διάγνωσης επί τούτου, μιας και το “ετερόλεκτο” μου φαίνεται πιο συνοπτικό και πιο ακριβές. Όσον ο καθημερινός ή συμβατικός λόγος είναι (και οφείλει να είναι) κυριολεκτικός, ο ποιητικός λόγος ετερολεκτεί συνεχώς.

Δεν ταυτίζεται με ό,τι αποκαλούμε “μεταφορά”. Η μεταφορά στην ποίηση είναι στην ουσία μια ετερο-νοηματικότητα (θα μπορούσε να το πει κανείς και έτσι). Το συνολικότερο εγχείρημα όμως στην ποίηση, είτε συνειδητά είτε ασυνείδητα, έγκειται στο να “πει (γράψει) κάτι άλλο” κάποιος πέραν του ήδη γεγραμμένου λόγου.

Απ’ αυτήν την άποψη η ποίηση δεν είναι ούτε το πραγματικό, αλλά ούτε το μη-πραγματικό. Μήτε το  υπερπραγματικό μήτε το υποπραγματικό,

αλλά ο μοναδικός ίσως τρόπος που διαθέτουμε έως σήμερα για να φυλαγόμαστε από κάθε ιστορική παρακμή, σε οποιανδήποτε χρονική περίοδο και υπό κάθε περίστασιν.

 

 

 

a-m_00403

 

Πάνε κάποιες δεκαετίες που η Κομμουνιστική Νεολαία Ελλάδας στηλίτευε την ροκ μουσική ως “ξενόφερτη”. Για έναν σωστό Κνίτη, η ροκ μουσική δεν ήταν παρά προϊόν της διαφθοράς και της παρακμής του καπιταλιστικού συστήματος, και ο σκοπός της δεν ήταν άλλος από το να αποπροσανατολίζει τον εργαζόμενο και τον “άνθρωπο του λαού” , στρέφοντάς τους μακριά από τον στρατηγικό στόχο, ήτοι την “λαϊκή εξουσία”.

Ο Κνίτης έπρεπε να ακούει ρεμπέτικα,  δημοτικά, γενικώτερα μορφές της παραδοσιακής μουσικής της χώρας μας, επίσης κλασσική μουσική εκτελεσμένη από ορχήστρες των λαϊκών δημοκρατιών της Ανατολικής Ευρώπης κλπ.

Τηρουμένων των αναλογιών μια τέτοια αποστροφή προς το (δήθεν) “ξενόφερτο” επισυνέβαινε πάντα στην Ελλάδα όσον έχει να κάνει  με την φιλοσοφία (ό,τι πιο …ελληνικό, εκτός των άλλων θα μπορούσε να σκεφθεί κανείς!).

Για παράδειγμα, ο Σπυρίδων Ζαμπέλιος κατέκρινε σφόδρα την φιλοσοφική παιδεία του Σολωμού, θεωρώντας την ασύμβατη με τις απαιτήσεις της νεοελληνικής ποίησης (έτσι όπως την είχε πλάσει δηλαδή ο ίδιος στο κεφάλι του), ενώ  ανεκήρυξε τον ίδιο τον Σολωμό ως “μυστικιστή”. Ο Ζαμπέλιος δήλωσε ορθά-κοφτά πως ο “μυστικισμός του Σολωμού” (sic) είναι ασύμβατος με το Ελληνικό Πνεύμα, κατηγορώντας ταυτόχρονα τον Ιάκωβο Πολυλά, -αυτόν τον σπάνιο λόγιο του 19ου και φίλο του Σολωμού-, ως “γερμανόφιλο”.

 

 

Έκτοτε τα περιστατικά του είδους, και δοθεισών των ευκαιριών, αυξήθηκαν όπως είναι λογικό σε μια χώρα που γεννήθηκε όχι από τον θρίαμβο μιας επανάστασης αλλά παραδόξως από την αποτυχία της. Ο νεοέλληνας παραήταν απασχολημένος με το να προσπαθεί να τρυπώσει σε κάποια ντόπια “συμμορία” που θα ανελάμβανε την μητρική φροντίδα συντήρησής του σε ένα χαοτικό περιβάλλον γενικευμένης κλεφτοκοταδοκρατίας. Η “συμμορία” θα τον έπαιρνε υπό την “προστασία” της, κατ’ ακολουθίαν φυσικά αλλά και αναπλήρωσιν της μαμάς Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία διοικητικώς μπορεί να εξέλιπε, αλλά σε πολιτισμικό-ψυχολογικό επίπεδο κάθε άλλο παρά το ίδιο συνέβαινε.

Η φιλοσοφία ανέκαθεν δεν ήταν παρά  κάτι “αχώνευτο” για τις περισσότερες ντόπιες “συμμορίες” ή παρέες κουλτούρας (πλην αρκετών εξαιρέσεων φυσικά από ανθρώπους που την εκτίμησαν ειλικρινώς και ασχολήθηκαν μαζί της με συστηματικό τρόπο),  και παρά τις κάποτε υποκριτικές εξαγγελίες αποδοχής και θαυμασμού προς αυτήν, γιατί, βλέπετε, ο νεοέλληνας συνήθως, έχει και ένα άλλο κόμπλεξ:

θέλει  να παρουσιάζεται και ως “σχετικός” και “πληροφορημένος” πάνω σε ό,τι μισεί περισσότερο. Ένα κόμπλεξ φυσικά που οδηγεί μονάχα στην γελοιοποίηση.

Είναι αδύνατον να κατανοήσεις κάτι αν δεν το αγαπάς. Στο βαθμό που το μισείς σφόδρα, αν ανοίξεις το στόμα σου επ’αυτού, είναι κάτι περισσότερον από αναμενόμενο πως θα πεις ανοησίες.

Χάος παραλογισμού, ασφαλώς, σε μια χώρα που έμαθε να μισεί την συστηματική σκέψη, θεωρώντας την από πάνω ως “ξενόφερτη”, και την στιγμή, μάλιστα, που αυτή γεννήθηκε στην…Ελλάδα.

 

img2_1

 

Ό,τι πιο ελληνικό:  η Μυθολογία (των Ελλήνων) και η Φιλοσοφία. Σήμερα, σε συνθήκες τραγικής παρακμής του πνεύματος, είναι πιο πιθανό, και κατά μείζον ποσοστό, να βρείτε οθωμανικά ερείπια (μη) σκέψης, παρά κάτι ελληνικό.

Όμως θα ρωτούσα το εξής: αυτό, τελικώς, έχει σημασία; Η γέννηση της φιλοσοφίας στην Ελλάδα;

Ασφαλώς όχι, κατά την γνώμη μου. Προσωπικά, δεν θα με πείραζε στο ελάχιστο αν η Φιλοσοφία είχε γεννηθεί στην Ζιμπάμπουε και όχι στην Ελλάδα.

Θα μου αρκούσε, απλά, το ότι γεννήθηκε, και ακόμα, περισσότερον, ότι από την φύση της και το αντικείμενό της είναι ισοτίμως διαθέσιμη προς όλους τους λαούς του κόσμου. Η σκέψη (και μάλιστα αυτού του είδους η σκέψη), καλώς ή κακώς (κάλλιστα δηλαδή) δεν έχει εθνικότητα. 

Όμως μην ψάχνουμε λογική, σήμερα ιδιαίτερα, που οι κρεοπωλολογικές ασυναρτησίες οργιάζουν και φτάσαμε στο σημείο να ακούμε πως η φιλοσοφία, ή έστω η δοκιμιακή σκέψη, δεν πρέπει να τελείται επί …εννοιών, αλλά επί τίνος;  Πού να ξέρουν, πού να τρέχουν να ψάχνουν.  Σύμφωνα με αυτήν την “λογική”, μάλλον επί  μεζέ και ούζου πρέπει να τελείται η “φιλοσοφία”.

Όχι φυσικά σε κάποιο παραθαλάσσιο μαγαζάκι, αλλά μονίμως εν ψυχωσική καθηλώσει παρά τη οθόνη του pc, εκεί που οι άνθρωποι μπορεί πραγματικά να σαραβαλιαστούν και να καταλήξουν τα φαντάσματα των παλαιών εαυτών τους. Και, κυρίως,

εκεί που ο ιδιότροπος εθνικισμός των ιδεών και η ειδική (αλλά και γενικώτερη) αμάθεια δεν μπορεί παρά να συνενώνονται μονάχα σ’ έναν αυτοπαθή και προγλωσσικό στεναγμό στην αναπάντεχη έρημο του διαδικτυακού.

 

 

 

 

 

 

Σίγουρα, ούτε ο …Χουντίνι θα σκεφτόταν να λυθεί και να φύγει σε  αυτήν την περίπτωση.

Ή αλλιώς, όπως έλεγε ο Hölderlin: “ακόμα και οι σοφοί υποκλίνονται στην oμορφιά”.

Γενικώτερα, θα μπορούσε ίσως να πει κανείς το εξής:  δεν έχει καμμιά σημασία κάποιες φορές (και το “κάποιες φορές” αυτονοήτως δεν σημαίνει “πάντα”!)  το τι παλαβομάρες, ασυστασιοφρένειες, τρελλοθυμικότητες, τρεχαγυρευολογίες και άλλα (μη) συναφή  μπορεί να λέει μια γυναίκα.

Η ομορφιά της, πάντα,  είναι κάτι που ξεπερνάει κατά πολύ την ίδια.

 

ΥΓ. Στο βίντεο η Δανή ηθοποιός Asta Nielsen από την ταινία “Afgrunden” (1910).

 

 

 

 

 

Το Καλό και το Κακό, συνήθως ή  κατά μείζονα λόγο, δεν διαφέρουν μεταξύ τους ως προς τον σκοπό, αλλά ως προς την Μέθοδο. Και αυτό δεν είναι πάντοτε, ή και καθόλου, αντιληπτό.

Εν κατακλείδι, -και αν το δούμε σε βάθος πρακτικής απόληξης  μιας έννοιας- ο σκοπός δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια νέα, ή προσωρινώς απόμερη στον χρόνο, μέθοδος που ζητάει να βγει στο φως ή να επικρατήσει γενικώτερα. Και από την μέθοδο και τα μέσα που συναρμόζονται προς όφελος ενός σκοπού,  κατανοεί κάποιος και το ποιος αληθώς είναι ο σκοπός, γιατί ο ίδιος δεν είναι παρά η  μέθοδός του, δεν υπάρχει στην ουσία καμμία διαφορά.

Απ’ αυτήν την άποψη, ο σκοπός και τα μέσα δεν διαχωρίζονται μεταξύ τους. Δεν υπάρχει καλός σκοπός με ό,τι να’ ναι, κακά ή εγκληματικά μέσα. Σε αυτή την περίπτωση, ο σκοπός είναι εγκληματικός, επειδή ο ίδιος ΕΙΝΑΙ η εγκληματική μέθοδός του, όσον και αν αυτό δεν συνειδητοποιείται πάντοτε!

Μια τέτοια διαπίστωση, όπως (όχι πάντα) εύκολα μπορεί να καταλάβει κάποιος, έχει περαιτέρω προεκτάσεις και “εφαρμογές”. Για παράδειγμα, ο μύθος της “καλής καρδιάς” που ευημερεί ιδιαίτερα στην χώρα μας, ως ένα αντισταθμιστικό ξόρκι  κατά  της ατελούς ρασιοναλιστικοποίησής της (εκείνης της ΑΝΑΓΚΑΙΑΣ όσον έχει να κάνει με τα λελογισμένα “χωράφιά” της, γιατί υπάρχουν πράγματα στην ζωή στα οποία η Ratio είναι ζητούμενη, όπως για παράδειγμα η διοίκηση μιας πολιτείας, και άλλα, στα οποία η Ratio έχει εκ των πραγμάτων,  και σε άμεσο επίπεδο, ελάχιστο λόγο, όπως ο έρωτας),  αυτός ο μύθος λοιπόν είναι ανυπόστατος.

Δεν υπάρχει “καλή καρδιά” γενικώς και έξω από αποτελεσματική Ratio!

Ο άνθρωπος δεν είναι ανακλαστικό φυτό συναισθήματος. Είναι η Ratio που βαθύνει αποτελεσματικά τον ψυχικό και συναισθηματικό του κόσμο και ανατροποποιεί τον ίδιο κάθε φορά προς μια σημαντικότερη εκφορά ισχύος ύπαρξης.

 

e5a3582062130de575fc1abd74ef82c6

 

Ένας τέτοιος προβληματισμός περί “σκοπού” και “μέσων”, αναμφίβολα, δεν μπορεί παρά να οφείλεται στις “μερικές” προσλήψεις της Αληθείας, στις οποίες ως θνητοί άνθρωποι είμαστε αναγκασμένοι αλλά και αναπόφευκτα εθισμένοι.

Αν η αλήθεια, όπως έλεγε ο Milton στα “Areopagitica” του, μας παρουσιάζεται σαν το διαμελισμένο από τον Τυφώνα σώμα του Οσίριδος, τότε οι άνθρωποι είναι αναγκασμένοι, όπως η αιγυπτιακή θεά Ίσις, να ανασυλλέγουν και συναρμόζουν ένα-ένα τα κομμάτια του αδελφού και εραστή της Ίσιδος.

Αυτό το “κομμάτιασμα” ακριβώς, και σε αρχετυπικό επίπεδο, προκαλεί  και τον φαινομενικό διαχωρισμό ανάμεσα σε σκοπό και μέσα. Φαινομενικός, γιατί στην ουσία δεν υφίσταται τέτοιος διαχωρισμός. Τα κακά μέσα θα φανερώσουν αργά ή γρήγορα έναν κακό σκοπό.

 

laurier_avenue_ottawa_1920s

 

Ο Νετσάγιεφ, για παράδειγμα, πίστευε πως αν μετήρχετο κάθε βρωμιά, συκοφαντία, πλαστογραφία, ψέμμα, σφετερισμό και άλλα εγκλήματα, θα επέφερε κάποια στιγμή την ιδανική κοινωνία στην ανθρωπότητα.

Σκότωσε τελικώς στον βρόντο έναν …ανθρωπάκο που τον υποψιάστηκε ως προδότη της “ευγενούς” υπόθεσής του. Από αυτόν ….απάλλαξε την ανθρωπότητα. Μια τραγικότητα δηλαδή, που μονάχα μια ιστορική φάρσα τέτοιου χαοτικού διαμετρήματος θα μπορούσε να προσφέρει.

Εκ του αποτελέσματος όμως πάντα η πρόθεση, και εκ της μεθόδου ο σκοπός και σε αυτή την περίπτωση. Ενδεχομένως, όσον ο Νετσάγιεφ ΠΙΣΤΕΥΕ ειλικρινώς ότι ήθελε να “απελευθερώσει” την ανθρωπότητα, δεν υποψιαζόταν το πόσον οι συνειδητές θελήσεις ή αποφάσεις πολλές φορές δεν είναι τίποτε περισσότερον από καθαρή αυτοεξαπάτηση. Το ασυνείδητο του ανθρώπου μπορεί να προκύψει ως κάτι παραδείσιο (όπως στην περίπτωση ενός καλού ποιητή), αλλά καθίσταται άκρως επικίνδυνο για την περίπτωση ενός επίδοξου κοινωνικού αναμορφωτή.

 

a3709224de5910d136ee6571817b1d9c

 

Το χάσμα που παρεμβάλλεται ανάμεσα σε σκοπό και μέσα, μπορεί να το διαγνώσει πρωτίστως κάποιος σε  μιαν από τις πλέον “σκοτεινές” πλευρές της θρησκευτικής ζωής των πρωτογονικών και βαρβαρικών φυλών:  τουτέστιν, την ανθρωποθυσία με ζητούμενον τον εξευμενισμό κάποιου θεού ή με αίτημα την θεϊκή βοήθεια ως προς την επιβίωση και ευημερία της φυλής.  Ποιος δεν φρικιά στην σκέψη των τελετουργιών ανθρωποθυσίας που επιτελούσαν οι Ίνκας και οι Αζτέκοι; Λαοί των οποίων οι πολιτισμοί, κατά τα άλλα, δεν θα μπορούσε να πει κάποιος πως στερούνταν σημαντικοτάτου πνευματικού περιεχομένου.

Στην Ινδία μέχρι πριν από δύο αιώνες, εξ όσων γνωρίζω, μια βαρβαρική φυλή, οι Khonds (στην Orissa) , τελούσε ανθρωποθυσίες με … “συμβόλαιο” (θα μπορούσε να το πει κανείς και έτσι).

Τι έκαναν ακριβώς οι Khonds;

Προόριζαν κάποια άτομα (που τα είχαν αγοράσει σε μικρή ηλικία από τους γονείς τους) ως τα θύματα μιας τελετουργικής θυσίας που θα επισυνέβαινε σε ΚΑΠΟΙΑ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΣΤΙΓΜΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΟΥΣ. Μια ανθρωποθυσία που σκοπό είχε φυσικά την παράκληση για την καρποφορία της γης. Έως τότε, οι “meriah” (όπως καλούνταν οι “ταγμένοι” προς αυτήν την θυσίαν), ζούσαν με όλες τις υλικές ανέσεις που  φρόντιζαν να τους εξασφαλίσουν οι Khonds. Οι meriah, για να το πούμε έτσι, όσον θα ζούσαν, θα ζούσαν ως από τα πλέον πλούσια και ευυπόληπτα άτομα  της βαρβαρικής “κοινωνίας” των Khonds.  Και κάποια στιγμή, βέβαια, οδηγούνταν στον βωμό της θυσίας τους.

 

 

Ο σκοπός σε αυτές τις περιπτώσεις (το γενικό “καλό”) δεν μπορεί παρά να προέρχεται από τη θυσία του ατομικού “καλού” (στην περίπτωση των Khonds, καίτοι τα θύματα ελάμβαναν ως “προ-αποζημίωση” μια καλή ζωή, εν τούτοις αυτό γινόταν για να την στερηθούν κάποια -ορισμένη στον χρόνο- στιγμή ολότελα!).

Διεκτείνοντας, τηρουμένων των αναλογιών, την “λογική” των Khonds,  εγώ προσωπικά θα υπερτόνιζα πως δεν υπάρχει ιδεολογία, θρησκεία και συλλογικός σκοπός που να μην στηρίζεται, λιγότερο ή περισσότερο, στην έννοια της “θυσίας” (έστω και χωρίς τον βαρβαρικώς παράδοξο τρόπο των Khonds, στην ουσία όμως δεν διαφέρει σε τίποτα!) . Σε αυτή την περίπτωση το άτομο είναι κατώτερο από τον σκοπό και πολλές φορές θεωρείται απόλυτα λογική αλλά  και ηθικώς ζητούμενη η “προσωπική” θυσία του.

Μια λογική και ηθική που κάποτε ανετράπη με τρόπο σχεδόν ανεπανάληπτο, όταν ο Υιός του Ανθρώπου είπε εκείνο το φοβερό “ἔλεον θέλω καὶ οὐ θυσίαν”.  Όμως αυτό είναι εν πολλοίς (και) ένα άλλο ζήτημα.

 

 

Φυσικά, δεν είναι εύκολη η ανεύρεση μιας  ευτυχούς “συμβίωσης” ανάμεσα σε σκοπό και μέσα, στον βαθμό μάλιστα που η συνήθης λαϊκή πρόληψη θεωρεί ως αντίθετο του “ο σκοπός αγιάζει τα μέσα” εκείνο το μάλλον χλευαστικό: “με τον σταυρό στο χέρι”.

Και δεν είναι εύκολος ένας τέτοιος εντοπισμός (όχι όμως και ακατόρθωτος), εφ’ όσον  ένας σκοπός, ως ανθρωπίνου φύσεως και εξ ανάγκης με όλους τους περιορισμούς που αυτή συνεπάγεται, δεν είναι απαλλαγμένος από ελαττώματα.

Η δεύτερη φάλτσα λαϊκή πρόληψη, το δεύτερο μεγάλο “είτε-είτε” σε αυτά τα πράγματα είναι το εξής:

είτε ιδιοτελής είτε “άγιος”.

Βλακείες, φυσικά. Πέραν του ψυχολογικώς ανυποστάτου που ενέχουν, τέτοιες οπτικές οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στην τερατώδη υποκρισία και τον λαϊκισμό (εκτός των άλλων, το κατ’ εξοχήν έγκλημα που κατέστρεψε την χώρα μας).

 

 

Το θέμα, λοιπόν, δεν είναι ένα δίλημμα, δεν είναι δηλαδή το “ιδιοτελής ή άγιος-φίλος του λαού” (αφήστε που σε καιρούς καλπαζούσης παρακμής είναι αδύνατον να είσαι έντιμος ως στοχαστής, αν δεν είσαι κατά ένα, μεγαλύτερο ή μικρότερο, μέρος “εχθρός του λαού”),

αλλά μονάχα το εξής ζητούμενο, και κατά την γνώμη μου πάντα:

εκείνος που αποπειράται να ζήσει την ζωή και την σκέψη του, χωρίς να “χρεώνει” ΑΛΛΟΥΣ ως προς αυτό.

Ο άνθρωπος, όσον πιο ακατέργαστος και πρωτόγονος είναι τόσον ζητά να “ετεροκαθοριστεί” εξ αντιθέτου και να φορτώσει σε άλλους τα “αδιέξοδά” του.

Το “ζήσε και άσε τους άλλους να ζήσουν”, λοιπόν,  είναι μια μεγάλη κουβέντα!

Και δεν αφορά ούτε τον ιδιοτελή, ούτε τον “άγιο”, ούτε τον απατεώνα και τον λαϊκιστή, ούτε τον άνθρωπο με τα (πολλές φορές δήθεν) κοινωνικο-πολιτικά οράματα που συχνά δεν κρύβουν παρά μια επιθυμία μικρόψυχης εκδίκησης κατά μεγάλων τμημάτων ανθρώπων (τα οποία,  εξ άλλου, και σύμφωνα με την ναζιστική λογική της “συλλογικής ευθύνης” εκλαμβάνονται ως “υπεύθυνα” για κάποια ατυχή προσωπική μοίρα ή περίσταση),

δεν αφορά, συνεπώς, κανέναν από αυτούς,

παρά μονάχα εκείνους που αποφασίζουν να αναμετρηθούνε με αυτό που λέγεται “μοίρα” μόνοι τους, και χωρίς να ενοχλούν άσχετους με αυτό το θέμα ανθρώπους.

 

americana_1920_libraries_-_bibliotheque_sainte_genevieve_in_paris

 

Ως προς ένα βαθμό, κάτι τέτοιο μας διδάσκει η ασύγκριτης πνευματικότητας και ομορφιάς Μυθολογία των Ελλήνων. Σκεφθείτε μόνον τον Ηρακλή και τα “μέσα” του. Σε καμμία περίπτωση δεν ήταν κατώτερα από τον ίδιον και τον σκοπό του.  Αν ήταν, δεν θα είχε μπορέσει να πραγματοποιήσει τους άθλους του, και αυτό ο ίδιος το εγνώριζε καλά.

Και ως προς άλλον βαθμό, μας το διδάσκει μια άγνωστη Αξιοπρέπεια από το Μέλλον, εκ της οποίας κάποτε μπορούμε να έχουμε τα ασφαλή προμηνύματά της:  όταν καταργούμε κάθε θανατηφόρο “είτε-είτε”, κυρίως εκεί που παίζονται όλα για τον άνθρωπο,

στον νου του, δηλαδή, και όχι άλλο.

 

 

 

548803137

 

(παρακμή χωρίς αναψυχή δεν λέει)

 

01. Τι θέλετε κυρία μου, να αφήσουμε την λογοτεχνία και να πάμε για μπουζούκια και μάμπο;  Και καλά την λογοτεχνία, την φιλοσοφία δεν την σκεφτήκατε καθόλου; Τι ‘ναι αυτό, δεν ξέρετε; Και ποιος ξέρει δηλαδή;  Σίγουρα δεν είναι το “σκέφτομαι άρα υπάρχω”, αλλά το σκέτο “υπάρχω” του Καζαντζίδη χωρίς το “σκέφτομαι”.  Αυτό το τελευταίο, έτσι κι αλλιώς έχει καταστεί προ πολλού περιττό στην χώρα μας.

Εν πάση περιπτώσει, λέγω τούτο: αν σας υποσχεθώ γάμο, θα ηρεμήσετε; Ορίστε, πράγματα, παντρεμένος άνθρωπος να μπλέξω με διγαμία να με κυνηγάει ο νόμος!

Τέλος πάντων, θα δούμε τι θα κάνουμε, αναμείνατε προς το παρόν. Αλλά αναμείνατε και στο μέλλον. Τουτέστιν, αναμείνατε  εσαεί. Δεν χάλασε ο κόσμος. Έτσι κι αλλιώς, δεν φαντάζετε πως κάνετε και τίποτε άλλο γενικώτερα.

 

02. Άλλο κρίτσουρ της παρακμής και αυτό. Του κουρέψαν του γουρ’νίshιου κεφαλάκι του με χειροβομβίδα και ζητάει καθρεπτάκι για να δει αν του πάει το κούρεμα. “Ρίξ’τε μου άλλη μιά”, είπε ευχαριστημένο, “μου πάει”. 

“Πάρε άρρωστε”, του είπαν.

 

03. “Φιλοσοφία, ρε, άει σιχτίρια”, είπε. “Κάθησα να διαβάσω δυο τρεις σελίδες από το ‘Στέγνωμα του Καθαρού Λόγου’ του Γκαντ και, ρε σεις, τέτοια βασανιστήρια ρε.  Θα σας πω την σοφία μου ρε: η φιλοσοφία είναι το κακό στην ανθρωπότη.  Αυτή ευθύνεται για τον υπερπληθυσμό και το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Τέσπα, πάω τώρα να εφαρμόσω το ….Άπλωμα του Βρωμερού λόγου”.

Ή αλλιώς, μπόχα που σε πιάνει στην μύτη από τουλάχιστον δέκα mouse clicks πριν.

 

04. Παρακαλούνται οι σεσημασμένοι λωλοί να μην προσπαθούν να μάθουν από τις εκπομπές της τηλεόρασης για τον καπιταλισμό και τον  μαρξισμό, γιατί μετά έρχονται εδώ χωρίς να έχουν πάρει τα χάπια τους, παθαίνουν κρίση συνείδησης (και άλλες κρίσεις) και μας εκσφενδονίζουν σωρηδόν τα άδεια μπουκαλάκια τους. Τουλάχιστον μαζέψ’τε τα από χάμω. Ευχαριστώ.

 

05. Γενικοί παρακμίες, bullies, θηλυπρεπείς βαρύμαγκες, τρολλς, ξεδιάντροποι λογοκλόποι και ακόμα πιο ξεδιάντροποι μίμοι του facebook, wannabe e-Μελίνες Μερκούρες της γειτονιάς, λούμπαρδοι και τερρακότες, ασύστολοι και ένστολοι, κουφάλογα και μπυροπόντικες,

μια εικόνα που δεν παραπέμπει ακριβώς στους ζονγκλέρ και τους τρουμπαντούρ του Μεσαίωνα, χωρίς φυσικά αυτό να σημαίνει πως ο τελευταίος δεν είναι ήδη παρών.

 

 

 

pic_iroberts1

 

Η έννοια της tikkun (תיקון עולם – tikkun olam, τουτέστιν “επιδιορθώνοντας-επισκευάζοντας τον κόσμο”) είναι από τις πλέον κρίσιμες στην εβραιοκαββαλιστική παράδοση, και συνδέεται αναπόσπαστα με τον προβληματισμό περί του olam haba (עולם הבא – ο “ερχόμενος κόσμος”).

Στο βαθμό που ο κόσμος ιδώνεται μυστικά “και” (έχει σημασία το “και”) ως το αποτέλεσμα μιας προϋπαρξάσης συμπαντολογικής καταστροφής (שבירת הכלים – shevirat hakeilim), τότε είναι λογικό ή αιτιολογημένο να έπεται του όλου πρωταρχικού μυστικού προβληματισμού η έννοια της tikkun, τουτέστιν η έννοια της αποκατάστασης μετά την καταστροφή.

Δεν έχω σκοπό εδώ να αναφερθώ εκτεταμένα επί του θέματος, αλλά να το σχολιάσω επιπροσθετικώς και εν συντομία,  οδηγώντας το λίγο και σε άλλες “λεωφόρους”.  Εξ άλλου, έχω γράψει και παραθέσει κατά το παρελθόν (στο Century Camera II) μια σειρά εκτενών αναρτήσεων επί της Καμπαλά, και ειδικότερα επί “λουριανικών σπουδών”, και ο αναγνώστης θα μπορούσε ίσως να προστρέξει εκεί, αν θα επιθυμούσε μια διεξοδικότερη κατανόηση επ’ αυτών των θεμάτων.

 

ts_08hayward_00463-e1454414934373-1920x1280

 

Εκείνο που πρωτίστως θα με ενδιέφερε να καταθέσω εδώ ως σκέψη, είναι η φαινομενική αντίθεση ανάμεσα στην ινδουιστική pralaya (पृलाया , τουτέστιν,  διάλυση, απορρόφηση, χαοτική συγχώνευση) και την tikkun. Και λέω “φαινομενική”, επειδή λογικά το  ένα δεν αποκλείει το άλλο, έτσι ίσως όπως θα φαινόταν σε πρώτη εποπτεία ή πρώτο στοχασμό.

Εξ άλλου η “pralaya” δεν έχει τίποτε το θεαματικό (αν την δει κανείς από την πιο ουσιαστική πλευρά της), αλλά πρόκειται μάλλον για διάβρωση και ανασκευή. Ό,τι ακολουθεί την pralaya δεν είναι παρά ένας νέος κόσμος σε έναν κύκλο καταστροφής και ανανέωσης των κόσμων, έως ότου επισυμβεί αυτό που οι Ινδουιστές ορίζουν ως “mahapralaya” (μεγάλη διάλυση, τέλος του σύμπαντος). Από μίαν άλλη, όμως εκλεκτικώς συγγενική γωνία, παραπέμπεται κανείς στο μεγαλειώδες θέαμα του “λυκόφωτος των θεών”, ήτοι του Ragnarøk της βορειοευρωπαϊκής μυθολογίας.

Κατά τις ημέρες εκείνες, λέει η σχετική παράδοση, το μεγάλο κοσμικό δένδρο, το Yggdrasil, θα κλονιστεί και σεισθεί ισχυρώς, αλλά δεν πρόκειται να καταρρεύσει.

Η tikkun, λοιπόν, ελλοχεύει ανάμεσα σε αυτά τα δύο, την pralaya από την μια μεριά (και το βορειοευρωπαϊκό Ragnarøk, στην ουσία του, δεν συνιστά κάτι διαφορετικό) και την “διατήρηση”,”διάσωση” του μεγάλου κοσμικού άξονα παρά τον κλονισμό του.

Με άλλα λόγια, η στιγμή της καταστροφής είναι η στιγμή της αποκατάστασης.

 

b600f00ccdb3def46f6cd0cd1b315eb1

 

Γνώρισα μιαν εβραία κυρία το καλοκαίρι η οποία μου είπε το εξής, καθώς συζητούσαμε για διάφορες μορφές της ραββινικής παράδοσης:

“δεν υπάρχει Εβραίος που να μην ζει για το μέλλον”.

Δεν  ξέρω πως μου ήλθε εκείνη την στιγμή και της απάντησα το εξής:

“δεν υπάρχει μέλλον που να μην ζει ήδη για μας!”.

Θέλω να πω ότι το “μέλλον”, τελικώς, είναι εκείνο που πάσχει περισσότερον και από την ίδια την ανθρωπότητα, όταν αυτή έχει την εντύπωση πως προχωρά με χίλιους κόπους και δοκιμασίες προς αυτό.  

Και αυτό μπορεί να το δει κανείς εν αντανακλάσει στην εκάστοτε νέα γενιά. Παραείναι (τουλάχιστον το καλύτερο και υγιέστερο μέρος της) “παγιδευμένη” και “εγκλωβισμένη”, ιδιαίτερα σήμερα σε έναν κόσμο που καταρρέει. Δεξιά και αριστερά παντού εξουσιαστές και “προαγωγοί”, είτε με τυπικό είτε με (δήθεν) αντισυμβατικό σχήμα.

 

 

Απαγορεύεται να μην μπεις σε ένα μαντρί, της λένε.

Το πεθαμένο αρπάζεται από το ζωντανό, σίγουρα.

Και εξ αυτής της απόψεως, ακόμα  και ο Παρντές Ριμονίμ (פרדס רימונים – ο κήπος των ρόδων) του μεγάλου καββαλιστή μυστικιστή της Αναγέννησης Μωϋσή Κορδοβέρο, -και μιλώντας φυσικά σε ένα μεταφορικό επίπεδο-, δεν επιχειρείται σήμερα,και εκ των πραγμάτων, να παρουσιάζεται παρά ως μια άθλια, αθλιοτάτη στάνη. Στάνη μη ιδεών (αλλά μάλλον κατ’ έθος ανακλαστικοτήτων), ανορθοθυμικοτήτων, μη επιχειρημάτων.

Το μέλλον όμως,

το μέλλον δεν είναι παρά κάτι που όλοι λατρεύουν,

όμως το ίδιο  είθισται να βάζει τρικλοποδιές σε όσους δεν έχουν μάθει ακόμα να “περπατούν” με το μυαλό τους σε αυτά τα πράγματα.

 

 

ΥΓ. Για ….αδιόρθωτες (κυριολεκτικά και μεταφορικά) περιπτώσεις:

Μα δεν μπορείς να λες αθροιστικώς “Hindus και Bengalis” λες και οι Bengalis …δεν είναι Hindus! (στην μεγίστη πλειοψηφία τους). Το ένα είναι θρήσκευμα και το άλλο εθνότητα… Μα ακόμα και τους Bangladeshis να συνυπολογίσεις στους Bengalis, (όπως άλλωστε και είναι -Eastern Bengal-, έστω και αν δεν αναφέρονται συχνά σήμερα με αυτό το όνομα, αλλά απλά ως Bangladeshis), και πάλι οι Hindus είναι η πλειοψηφία του συνόλου Bengali κόσμου!

Στις “λεπτομέρειες” κρίνεται, εκτός των άλλων και το …κόστος της “ακολουθίας” (σου), ιδιαίτερα αν δεν είναι λεπτομέρειες αλλά χοντροκοπιές σε στοιχειώδη πράγματα.

Μα θα σας μάθουμε τώρα …Hindi στα γεράματά σας;

 

 

 

1080x1920-hd-wallpapers-samsung-htc-android-smartphone-3044f0iay_phixr1

 

Πίνοντας τον καφέ μου κατά την διάρκεια του λυκόφωτος ενός σχετικώς προσφάτου απογεύματος, μαζί με τον φίλο ποιητή Ιωάννη ΜακΓηη, την αναρχοβουδδίστρια μάγισσα Ιλιέρκνουτ και την τραπεζική υπάλληλο Πέπκια (δεν παρατίθενται εδώ τα πραγματικά ονόματά τους, αλλά μόνον τα αφηγηματικά), και επιπροσθέτως, περίμενοντας την γυναίκα μου να έλθει καθυστερημένη, πιάσαμε μιαν, ως είθισται σε αυτές τις περιπτώσεις, γενική κουβέντα επί πάντων ορατών τε αοράτων σε αυτόν τον χαοτικό πλην ενδιαφέροντα κόσμο στον οποίον και ζούμε.

Ο Ιωάννης ΜακΓηη, σε αυτή την περίοδο παρακμής θυμήθηκε να ασχοληθεί με σοβαρές οβιδιακές έρευνες, σε μια περίοδο δηλαδή στην οποία μόνον τα γαυγίσματα και τα ρεψίματα κουλτούρας έχουν αν όχι πέραση, τότε σίγουρα το δικό τους απομονωμένο μερίδιο πέρασης (και αυτοεξάλειψης), η δε Ιλιέρκνουτ,  έπρεπε κάποτε ασφαλώς να ανακηρυχθεί ως η πλέον απρόβλεπτη συμπεριφορικώς γυναίκα στον κόσμο, με, σίγουρα ακόμα, μιαν από τις  πιο ωραίες “ελιές” στο πρόσωπο που θα μπορούσε να εντοπίσει κανείς (κάτω από το ένα μάτι της και κοντά στην μύτη), ενώ η Πέπκια είναι ιδιάζουσα περίπτωση ζωηρής και καίριας ευφυίας.

 

rogers_ground_view

 

“Τι  απομένει”, μου είπε ξαφνικά ο ΜακΓηη, “αν όχι μια ιεροτελεστία του ατομικού χρόνου σε αυτό το βάραθρο που καταπίνει την χώρα”. “Σωστό” του λέω, “από άποψη εξωτερικής τριβής, το πλέον κατάλληλο”. Κοίταξα τότε τον ουρανό που ολοένα και περισσότερον βάθυνε την ύπαρξή του στα σκοτεινά χρώματα της δύσεως έως ολοκληρωτικής κατένδυσής του στις σιαγόνες της επικείμενης νύχτας. Σίγουρα, επρόκειτο για τον ίδιο ουρανό της προϊστορίας. Πόσες λεγόμενες “άγριες” (ούτως καλούμενες) φυλές δεν έβλεπαν στον ουρανό της ηλιακής δύσεως το αυτόματο πέρασμα στον κόσμο των σκιών και των φαντασμάτων;

Ήλθε τότε στο μυαλό μου ένα (να το πούμε έτσι) ποίημα της φυλής Dinga στο Σουδάν. Ποίημα που έχει να κάνει με τον δημιουργό-θεό, τον Dendid:

“On the day when Dendid made all things,
He made the sun;
And the sun comes forth, goes down, and comes again
He made the moon;
And the moon comes forth, goes down, and comes again
He made the stars;
And the stars come forth, go down, and come again
He made man;
And man comes forth, goes down into the ground, and comes no more;”

Δεν το βρίσκετε υπέροχο;

Κάλλιστα θα μπορούσε να ανήκει σε μια πρόσφατη περίοδο του πολιτισμού μας. Ή αν θέλουμε να είμαστε πιο ακριβείς, το συγκεκριμένο ποίημα προκύπτει σαφώς  ανώτερο από όλα τα “παραπονιάρικα” μοτίβα εκείνου του είδους της σύγχρονης “αγχώδους” ποίησης που θρηνεί το πέρασμα του χρόνου, καταβάλλεται από τον φόβο του θανάτου κλπ.

 

26cd6f75af02e4214e8571f44ab62794

 

Το ποίημα των Dinga, παρουσιάζει, θα έλεγε κανείς, μια τέτοια ουδετεροποιημένη εποπτεία και αξιοπρέπεια, ώστε πραγματικά δεν θα ήταν άστοχο να έλεγε ακόμα πως ενέχει μια υποδορίως κυμαινόμενη σκωπτική διάθεση έναντι ολοκλήρου του σύμπαντος, χωρίς αυτό φυσικά να σημαίνει στο ελαχιστο πως δεν διεμφορείται από ειλικρινή σεβασμό προς το πρόσωπο του Dendid του δημιουργού-θεού.

“Οι Γνωστικοί” μου είπε ξαφνικά ο ΜακΓηη “θα αρέσκονταν στο άκουσμα αυτού του ποιήματος, αν και οι ίδιοι συχνά και ανά περιστάσεις, παρουσιάζονται βέβηλοι ή θρασείς ενώπιον μιας τέτοιας ιδέας, εννοώ την ιδέα ενός θεού-δημιουργού”.

“Το ξέρεις ότι ο Σίμων ο Μάγος είχε παρουσιάσει κάποτε την ερωμένη του, ως προσωποποίηση της ‘θεϊκής διάνοιας’, όχι με την έννοια φυσικά ότι η ίδια ήταν υπερανθρώπινα έξυπνη, αλλά, μάλλον, συνολικώς ως μια παρουσία-μορφή που εκπροσωπούσε την θεική διάνοια  επί γης”, του απάντησα τότε ρωτώντας τον.

“Κάτι σαν την ινδουιστική Lakshmi, αν και όχι ακριβώς, διαφέρει κάπως. Μάλλον διαφέρει σημαντικά.”, παρενέβη η Ιλιέρκνουτ.

“Ή σαν μια ανθρωπομορφική προσωποποίηση της εβραιοκαββαλιστικής Σεχινά, ίσως αυτό προσεγγίζει περισσότερον την όμορφη μαιτρέσσα του Σίμωνος μια φορά και έναν καιρό”, προσέθεσα κι εγώ.

“Τρέλλα που την είχε και αυτός”, είπε ο ΜακΓηη, “ο Γνωστικισμός δεν ήταν του κόσμου τούτου σίγουρα, δεν θα υπήρχε περίπτωση να γίνει ποτέ εκκοσμικευμένη θρησκεία και εξουσία”.

 

 

“Μα δεν το επεδίωκαν και οι ίδιοι”, προσέτεινα τότε, “ήταν συνειδητά εκτός του κόσμου τούτου, και από αυτήν τουλάχιστον την άποψη, πραγματικοί εκφραστές του πνεύματος του Υιού του Ανθρώπου – ‘ἡ βασιλεία ἡ ἐμὴ οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ κόσμου τούτου· ‘ “.

“Παρ’ όλ’ αυτά ο Σίμων είχε μια γκομενάρα εκ του κόσμου τούτου”, ανταπάντησε σαρκαστικά ο Ιωάννης ΜακΓηη.

“Φυσικά”, του είπα, “τι ήθελες να κάνει ο άνθρωπος; εξ άλλου, αυτό νομίζω ήταν το ακραία ενδιαφέρον με τους Γνωστικούς: απέρριπταν αυτόν τον κόσμο, και παρ’όλ’ αυτά συμμετείχαν σε κάθε απόλαυσή του! Εκτός φυσικά από τους μεταγενέστερους “Καθαρούς”, αλλά και κάποιες λίγες ομάδες της εποχής του Σίμωνος.  Μια τέτοια διάθεση -δεν είμαι εκ του κόσμου τούτου, αλλά δεν τον παρακάμπτω- , δεν ενέχει ασφαλώς ίχνος υποκρισίας, αλλά εγείρεται ως απολύτως φιλοσοφημένη και με όλα τα υπαρκτικά δίκια της”.

“Με άλλα λόγια” του λέω, “ακόμα και αν ο κόσμος αυτός είναι για πέταμα, αυτό δεν σημαίνει πως …δεν υπάρχεις σε αυτόν.Ο μοναχισμός εξ άλλου ήταν καθαρά μέρος μιας εξουσιαστικής θρησκείας, μην το ξεχνάς αυτό. Οι Γνωστικοί δεν διεκδίκησαν ποτέ τέτοια πράγματα”.

 

13274346-the-hall-of-ancient-christian-temple-geghard-with-a-dom_phixr1

 

“Το’ χεις διαβάσει το βιβλίο του Λακαρριέρ για τους Γνωστικούς;” με ρώτησε τότε ο ΜακΓηη.

“Πριν καμμιά εικοσαριά χρόνια το είχα διαβάσει. Θυσίασα ένα ολόκληρο καλοκαίρι, όταν ήμουν 30 χρονών, για να διαβάσω όλους τους Πατέρες της Εκκλησίας, ανατολικής και δυτικής, αλλά και τους Γνωστικούς.  Θυμάμαι ότι βρήκα τότε πολύ ενδιαφέρον το βιβλίο του Λακαρριέρ, αν και κάποτε παρερμήνευε σοβαρά μερικά πράγματα, ή άλλες φορές εκτροχιαζόταν σε άστοχες σκέψεις. Σε γενικές γραμμές όμως ήταν καλό ή τουλάχιστον αξιοπρόσεκτο”, είπα τότε.

“Παιδιά, έρχομαι σε λίγο” είπε αίφνης και εμβολίμως κατ’ εκείνη την στιγμή η Πέπκια.

“Όλα σε αυτόν τον κόσμο έρχονται σε λίγο”, ανακοίνωσα στον ΜακΓηη.

 

catalina_pier

 

“Τι σημαίνει αυτό;” ρώτησε κάπως έκπληκτος ο ΜακΓηη.

“Σημαίνει πως ζούμε πάντα σε μια αμεσοπρόθεσμη προοπτική του χρόνου, και χωρίς αυτό να έχει  στο ελάχιστο σχέση με τα μακροπρόθεσμα όνειρα ή σχέδια που μπορεί να κάνει ένας άνθρωπος,

όλα τα πράγματα είναι ζήτημα ενός “εγγύτερου” χρόνου. Ο άνθρωπος είναι μια περιορισμένη ακτίνα δράσεως στον χρόνο”.

“Λογικό δεν είναι;”, αντερώτησε τότε ο ΜακΓηη.

“Δεν είναι εξ ίσου λογικό, να σκεφθεί κανείς πως εξ αυτού ακριβώς του γεγονότος δεν ήταν και τόσον απίθανο να εμφανιστούν κάποτε ανατρεπτικές δοξασίες όπως εκείνες των Γνωστικών, ως οι κατ’ εξοχήν διαμαρτυρίες ενάντια σε μια τόσον κοντόθωρη κοσμολογική προοπτική;” αντιπρότεινα εγώ.

“Θυμίζουν λίγο τους τροτσκιστές του 20ού αιώνα που καθάρισε ο Στάλιν. Εδώ πρόκειται φυσικά για  τα “σταλινικά” ανατολικά επισκοπάτα”, διετύπωσε τότε μια πολύ ενδιαφέρουσα πλην όμως ατυχή σκέψη ο ΜακΓηη.

“Όπως και να έχει”, του απάντησα, “το όλο θέμα είναι πάντα η φάλτσα ψευδοαντίθεση υλισμού και μεταφυσικής”.

“Ο Βουδδισμός το έχει λύσει εδώ και αιώνες αυτό!”, πετάχτηκε τότε εγκαίρως η Ιλιέρκνουτ.

“Δεν είμαι σίγουρος “, της είπα. “παρόλο που πρόκειται για ιδιοφυές κοσμοσύστημα, ιδιαίτερα ο Βόρειος Βουδδισμός της Mahayana, με όλην την μεσαιωνική σανσκριτική φιλολογία του. Ο “υλισμός” και η”μεταφυσική” ως όροι είναι καθαρά δυτικοί. Ο Βουδδισμός δεν μπορεί ή δεν έχει διάθεση να λύσει κάτι που δεν τον αφορά, αν και βεβαίως έχει να προσφέρει προς μια τέτοια κατεύθυνση”.

“Πάντως ο κόσμος θα ήταν καλύτερος αν αντί για τις μονοθεϊστικές θρησκείες είχαμε παντού Mahayana”.

“Κάτι τέτοιο -εκτός των άλλων- προτείνει και ο Huxley στο ‘Island’, αλλά μην ξεχνάς πως ήταν λίγο πριν μπει εκείνος ο ασύστατος καραβανάς και …καταπιεί την χώρα της ουτοπίας με τα τανκς”.

 

6921345-sunset-behind-clouds_phixr1

 

“Πάω να περπατήσω λίγο και έρχομαι”, είπε τότε ο ΜακΓηη καθώς σηκωνόταν από το τραπέζι, ενώ η Πέπκια επέστρεφε μιλώντας στο κινητό της.

Ο ήλιος κόντευε να δύσει πλήρως, οι κοκκινόμαυρες σκιές στον ουρανό ακτινοβολούσαν μιαν δαιμονική αθωότητα και ορμή κατάποσης του κόσμου από ένα αχανές μυστήριο που απλωνόταν στην ανθρωπότητα ως το αποτέλεσμα μιας βουβής έκρηξης στα Πεδία του Ακατονομάστου, ενώ τα λόγια και τα γελάκια της Πέπκια στο κινητό καθώς έσερνε μια καρέκλα για να ξανακαθήσει κοντά μας,  κάτω από το ουράνιο θέατρο του στερεώματος, δεν συνιστούσαν παρά το μοναδικό πράγμα που θα μπορούσε να κάνει αυτόν τον κόσμο ενδιαφέροντα:

την εναντιοδρομία του ανθρωπίνου με κάτι Άγνωστο, κάτι που θα μπορούσε να είναι Κήτος μεν, αλλά διόλου απίθανον και κάτι περαιτέρω.

Μέσα σε όλα αυτά,  δηλαδή, το χαρμόσυνο κορμί μιας ελκυστικής γυναίκας, το οποίο δεν είναι παρά ένας κήπος που κάποιες στιγμές -στιγμές ίσως δύσεως μιας ολόκληρης ιστορικής περιόδου στην ανθρωπότητα- περισσότερον σε παραπέμπει σε κάτι “μελλοντικό” παρά στην  κεκτημένη συνήθεια της ανευρεύνησης του ιστορικού παρελθόντος έως “προ”-Ιστορία και Εδέμ και την παράβαση της σχετικής εντολής να μην γίνει λήψη εκ του Δένδρου της Γνώσεως.

Και η Ιστορία, η Ιστορία δεν είναι παρά ενδιάμεσος αναβρασμός.

Δεν είναι σίγουρο, για κανέναν, ότι μόλις ξυπνήσει αύριον θα βρει τον ίδιον κόσμον έτσι όπως τον άφησε την προηγουμένη.

Όλα, τελικώς, είναι ζήτημα οπτικής. Εξαρτάται από ΠΟΙΟ σημείο του εαυτού σου θα παρατηρήσεις τον κόσμο, ώστε να σου παράσχει και την σχετική θέα.

 

 

 

 

 

μία ακόμη υποσημείωση

 

[27]. Τι να σας κάνω, κυρία μου, αφού …τα θέλετε και …συγχίζεστε. Αυτοβούλως και οικειοθελώς, προστρέχετε στις ενθάδε αναρτήσεις με το μάτι γαρίδα. Μην με διαβάζετε. Δεν σας πέρασε ποτέ αυτό από το μυαλό ε; Δεν πειράζει, μυαλό (σας) είναι αυτό, κάν’τε υπομονή θα περάσει.

υγ. Πού 25άρα να έχει τέτοιες νευρώσεις… Πολύ σπάνιο. Κρίμα που το καταφέραμε και αυτό. Τους διώξαμε όλους (σχεδόν) τους νέους από την χώρα μας.

 

 

 

 

jean-tinguely-chaos-n-1

 

 

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

 

[1]. “Πώς τον είπες αυτόν τον …Μπαίμε;” με ρώτησε , “χίππης ήταν  ε;”. “Βεβαίως”, του απάντησα, “στον βαθμό που εσύ είσαι ξεχαρβαλωμένο γκαράζ χωρίς ροκ”.

“Τι εννοείς;” μου ανταπάντησε, “εγώ ψοφάω για ροκιές,  of a certain age βεβαίως”.

“Οι ροκιές”, του λέω, “είναι δικός σου πόνος, δεν με ενδιαφέρει. Στην Ελλάδα ο φασισμός  ήταν πάντα ζήτημα ιμπεριαλιστικής βλακείας.  Το να προσπαθείς ,  δηλαδή, να κάνεις τον δικό σου πόνο κανόνα για τους άλλους”.

Σε αυτήν την χώρα, δηλαδή,  ο φασισμός ανέκαθεν δεν ήταν παρά το αποτέλεσμα των απονενοημένων αποπειρών προσέλξεως της συμπάθειας των άλλων. Είναι απίστευτο, το πόσοι στην Ελλάδα καταντούν συμπεριφορικοί φασίστες (ο πολιτικός φασισμός, κατά συγκυρίαν και όχι κατ’ ανάγκην, απορρέει εξ άλλου από εκεί), επειδή θέλουν να νοιώσουν ότι τους δίνουν προσοχή .

[2]. Ή αλλιώς, ο απλός στώκερ (of a certain age) που προβιβάζεται σε  …Μπραμ Στώκερ αλλά με μάλλον υποτασικό δράκουλα στην γραφή του.

Κάποτε η κακοήθεια είναι αντανακλαστική, οφείλεται σε καθαρή βλακεία. Εξ αυτής της απόψεως είναι πολύ πιο σοβαρή ως κακοήθεια από την πρωτογενή τέτοια, γιατί η βλακεία (ιδιαίτερα η νεοελληνική) έχει πάντα το χάρισμα να βαθύνει όλα τα πράγματα σε σημείο … “κουλτούρας”.

[3]. Είναι πράγματι άξιον ανεστραμμένου θαυμασμού πως αρκετοί που παράτησαν ηρωικώς αυτό που δεν είχαν ποτέ, τουτέστιν την ποίηση, για να γίνουν κονφερασιέ στα κοινωνικά μέσα αλλά με μάλλον πενιχρά αποτελέσματα τρίτης και τετάρτης εθνικής θεάματος, πολλές φορές δεν χάνουν την πίστη τους σε αυτά. Ελπίζουν, ακόμα, σε …καλύτερες μέρες. Αυτό σημαίνει κερατάς και δαρμένος.  Μάλλον πρώτα δαρμένος από την ποίηση και μετά κερατωμένος από το facebook. Συνεπώς, δεν του λείπει τίποτε πια. Όμως δεν υπάρχει γραικός που να έχει επίγνωση της κατάστασής του. Κυρίως εκεί που τον πονάει περισσότερο: στην αποτυχία της μικροδημαγωγίας του. Ο γραικός, εξ άλλου, ζει πάντα για τους άλλους, όχι για τον εαυτό του.

Δεν τους περνάει από το μυαλό, πως ποίηση και αγορά (με την έννοια της δημαγωγίας) δεν είναι συμβατές μεταξύ τους έννοιες.  Με κανέναν τρόπο. Το ένα θα φάει νομοτελειακά το άλλο, ιδιαίτερα δε όταν το δεύτερο δεν υπάρχει.

[4]. Όπως, πραγματικά, παρουσιάζουν ελάχιστο μη επιστημονικό ενδιαφέρον τα σεσημασμένα λολά που προσποιούνται ….τους αμύντορες της ψυχικής υγείας. Δεν είναι θράσος αυτό, αλλά η απελπισία της δημαγωγίας και του αυτοεξορκισμού. Εκεί να δει κανείς γέλια. Γέλια μέχρι δακρύων. Τελικώς, προσφέρουν όντως υπηρεσία στην ψυχική υγεία.

[5]. Ήταν ζήτημα χρόνου να μιμηθεί και σε αυτό τους “εχθρούς” του. Όμως πιθανολογείται, -και όχι αβασίμως-, πως την πρώτη φορά που είδε πεσσούς στην ζωή του (πρόσφατα δηλαδή), επιχείρησε να τους…δαγκώσει και να τους …φάει. Ζήτησε μάλιστα και ένα ποτήρι νερό για να διευκολύνει την κατάποση. “Τι κάνεις εκεί” του είπαν, “άσε κάτω τα πιόνια …ρε”. “Κάπου άκουσα”, απάντησε ατάραχος αυτός “πως ο Πολύφημος έτρωγε ανθρώπους. Εγώ όμως Πολύφημος δεν τα κατάφερα να γίνω ποτέ, συνεπώς ως Ολιγόφημος ή Ελαχιστόφημος  μπορώ να τρώω μόνον πιόνια”.

[6]. Δεν υπάρχει γκρήκαινα (κυρίως των ….κοινωνικών μέσων) που θα σε αντιπαθήσει σφοδρώς χωρίς να είναι εξ ίσου σφοδρώς ερωτευμένη μαζί σου. Είναι ΝΟΜΟΣ αυτό, στην χώρα μας. Αυτή η σχιζοφρένεια έχει την (εθνική) εξήγησή της και δεν έχει να κάνει στο ελάχιστο με το ερωτικό νείκος ανάμεσα στα δύο φύλα,-  αλλά μην τα ξαναλέμε. Χαίρομαι όμως που οι νεότερες γενιές (και εξ αυτών οι νέες γυναίκες που  κατά κανόνα δεν παρουσιάζουν γκρηκαινοσυμπτώματα), σε μεγάλο βαθμό έχουν απαλλαγεί από ανοησίες.

[7]. Σπάνια να συναντήσεις γραικό που να μην είναι διπρόσωπος. Και σπάνιο, το να μην αυξάνεται η διπροσωπία του, όσον περισσότερον προσπαθεί να το παίξει και …”ευθύς” από πάνω. Σε περιπτώσεις εξαιρετικής βλακείας, το πιστεύει κιόλας.

Η Ημέρα της Κρίσης,  στην φαντασία ενός γραικικού κεφαλιού, έχει πάρει ΜΟΝΟΝ την μορφή ενός τηλεοπτικού κοινού. Αυτό τον φόβο ομιλεί σε κάθε τι που λέει, αυτό τον ίδιο φόβο γράφει σε κάθε τι που γράφει.

Και όπως είναι γνωστό άλλωστε, από την …θρησκευτική τέχνη  συνάγει κανείς και τα ανάλογα συμπεράσματα για το συνάλληλο θρησκευτικό δόγμα που την υπαγόρευσε.

 

 

 

 

 

 

1 . Μια νοοτροπία που όζει επικίνδυνα, πλέον. Το facebook κατέστρεψε κάθε ίχνος σκέψης στο μυαλό του νεοέλληνα (εννοώ ένα σημαντικό ποσοστό, δεν καθιστώ απόλυτη την γενίκευση) και τον μεταστοιχειώνει σιγά σιγά και προοδευτικά,  σε  όχλο και αληταρία. Ακόμα και όταν “προσέχει” την φρασεολογία του , δύσκολα κρύβεται η adhominem-οπάθειά του, που είναι ο ΚΑΤ ΕΞΟΧΗΝ ορισμός της οχλολαλίας…

2.  Το λεξιλόγιο (των 1000 όλων κι όλων) λέξεων του νεοέλληνα εξ άλλου, όζει από μαγκιά, σεξισμό, μισογυνισμό, ομοφοβία. Όλα αυτά, επιχειρείται συνήθως να καλυφθούν πίσω από την δικαιολογία της “γραφικότητας” ή της “εθνικής ιδιαιτερότητας”.

Κυρίως, επιχειρείται κάποτε να “αποενοχοποιηθούν” στο όνομα …του “μη politically correct” (εδώ γελάνε).

Εκ του αποτελέσματος η πρόθεση όμως. Φανερώνεις το τι πραγματικά είσαι, ΑΠΟ ΤΟ ΤΙ ΣΕ ΑΠΑΣΧΟΛΕΙ, συνήθως ή συχνά, και όχι από το ΠΩΣ δικαιολογείς αυτή την “ενασχόληση”!

3. Σε μια Ελλάδα όπου οι μισοί γραικοί προσπαθούν να βγάλουν τους άλλους μισούς “πούστηδες” και οι μισές γκρήκαινες τις άλλες μισές “ανοργασμικές”, “κακογαμημένες” και λοιπές γελοιότητες αντάξιες μιας χώρας που δεν έχει απογαλακτιστεί ακόμα από την οθωμανική καθυστέρηση.

Πώς να μην μπατάρει η χώρα από αυτό τον γελοίο, αντιδραστικό ναρκισσισμό των υπονόμων και των βόθρων; Γιατί όλα αυτά, δεν μένουν εκεί απ’ όπου ξεκίνησαν αλλά απλώνουν πλοκάμια παντού, στην  πολιτική, την σκέψη, στην υποτιθέμενη “κουλτούρα”.

4. Προσωπικά είμαι πλήρως straight και λατρεύω ερωτικά το γυναικείο φύλο.  Το να έλεγα απλώς πως δεν θεωρώ τον εαυτό μου ανώτερο ή καλύτερο γι’ αυτόν τον λόγο, από έναν ομοφυλόφιλο, έναν μπάι και τρισέξουαλ, έναν “φανερόπουστα”, “κρυφόπουστα” και “αντίπουστα”,  θα ήταν μια (σωστή) κοινοτοπία. Το θέμα είναι αλλού όμως.

 Θέλω πρώτα να πω, πως μου είναι ΓΕΛΟΙΑ ΑΔΙΑΦΟΡΟ το ζήτημα. Οποιοσδήποτε ΑΣΧΟΛΕΙΤΑΙ ΣΤΑ ΣΟΒΑΡΆ με τις σεξουαλικές προτιμήσεις (ακόμα και όταν το παίζει τάχα μου…”ανεκτικός”),  είναι απλά ΗΛΙΘΙΟΣ.

Εκ του αποτελέσματος η πρόθεση πάντα. Ασχολείται κάποιος συχνά με αυτά; Ε, τον τρώει ο …κώλος του, δεν υπάρχει άλλη εξήγηση!

5. Στην Ελλάδα με αυτά τα καραγκιοζιλίκια ασχολούνται συνεχώς, δεν σκέφτονται και τίποτε άλλο. Γιατί; επειδή έτσι είναι η μαλακία που έχει κολλήσει στο μυαλό του νεοέλληνα, δεν πρόκειται να αλλάξει αυτό τώρα.  Μαύρη κι άραχνη τουρκιά.

Ιδιαίτερα τώρα, που η χώρα πήγε στον πάτο ακριβώς εξ αιτίας αυτών των “νοοτροπιών”. Πρέπει να υπερασπιστούν μέχρι τέλους ό, τι τους κατέστρεψε.

Δεν μπορούν οι άνθρωποι να διεκδικήσουν καμμία άξία για τον εαυτό τους, και προσπίπτουν στο πλέον γελοίο και πρωτόγονο -bullying επίπεδο. Είστε κρυφοπούστηδοι, λέει ο μαγκάκος που τον τρώει ανεπανόρθωτα ο κώλος του. Κάτω οι ανοργασμικές, λέει η τυχαία γκρήκαινα εμφάνισης νοταρά χωρίς Σαπφώ .

6. Πολίτικλλυ ξεπολίτικλλυ κορρέκτ, η Ελλάδα πληρώνει φόρο καταστροφής για την εξιδανίκευση και υπεράσπιση της γραφικότητας.Αν σε ενδιαφέρει να το παίξεις “μάγκας” και όχι να έχεις λογική, θα το μπατάρεις το καράβι. Και μετά δεν θα ψάχνεις τις ΕΥΘΥΝΕΣ στην μαλακία που βαράει το κεφάλι σου, αλλά σε κάποιον “αποδιοπομπαίο τράγο”. Αυτό, δηλαδή, σημαίνει …μάγκας και πουσταλής.

7. Μα ποιες αναλύσεις επ’ αυτού; δεν χρειάζεται και το φοβερό μυαλό για να διαπιστωθεί ότι ένα πλην ένα ίσον μηδέν.

8. Ο τεθνεώς Ραφαηλίδης όταν προσπαθεί με πολύ πρόχειρο-κακογραμμένο τρόπο να εξωραίσει το γελοίο και τραγικό συνάμα έγκλημα του τραγουδοποιού-στιχουργού Άκη Πάνου, είναι απλά ένας κακός Ραφαηλίδης. Γιατί το θέμα στο όλο στόρυ δεν είναι ο Άκης Πάνου ως πρόσωπο, αλλά μια ολόκληρη (παρ)εθνική νοοτροπία. Κυρίως η γραφικοποίηση και εξιδανίκευση της.

9. Το να παρουσιάζεις τον Άκη Πάνου, έναν ανθρωπάκο δηλαδή  χαμένο στα οράματα και τις  φαντασιώσεις λαϊκομαγκιάς του, σαν …poète maudit (όχι ότι δεν παρουσιάζει στοιχεία “maudit” σε κάποια πρωτο-μορφή τους, όπως όμως θα παρουσίαζε και οποιοσδήποτε άλλος άνθρωπος σε οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα!), αυτό σημαίνει πως είτε δεν ξέρεις τι σου γίνεται, είτε απλά θέλεις να δημαγωγήσεις για να κερδίσεις την συμπάθεια από όσους τον ακούν.

Ούτε είναι το θέμα η καλλιτεχνική αξιολόγηση του Άκη Πάνου. Σε όσους αρέσει ο Άκης Πάνου, καλά κάνουν και τον ακούν. Εγώ προσωπικά δεν ακούω αυτό το είδος της μουσικής, και δεν μου πέφτει λόγος.

Αν όμως, στο όνομα της γραφικοποίησης επιχειρούν να περάσουν ή διαιωνίσουν και άλλες “νοοτροπίες”, τότε αυτό είναι επικίνδυνο.

10. Ο Καζαντζίδης μια φορά ξέσπασε σε ένα ΕΜΕΤΙΚΟ και ΧΥΔΑΙΟ αντισημιτικό παραλήρημα στο δικαστήριο.

Ο ένας καθάρισε τον εραστή της κόρης του, γιατί ήταν …”άντρας” (όχι δεν είναι αντρισμός αυτός, καραμπινάτη “πουστιά” είναι όταν αποφασίζεις να σκοτώσεις κάποιον στα τέλη του βίου σου, με την λογική του “πόσο θα ζήσω ακόμα;”). Ο άλλος …του την έδωσε ξαφνικά, πάτησε μια τρελλή υστερία, και άρχισε να κυνηγά τους …Εβραίους.

11. Μην απορείτε. Αυτή ήταν η Ελλάδα, τέτοιες κωμικοτραγικές φιγούρες της άξιζαν. Αυτούς και επιχειρούν να κάνουν θρησκεία μέσα από το χειρότερο μίγμα ειδωλολατρείας-φθηνής δημαγωγίας.

12. “Τι είσαι εσύ;” του είπα,  “εγώ είμαι” μου λέει, “γραφιάς της …πουστιάς, ακολουθώ την φύση που έχει κάνει τους ανθρώπους …πισώπλατους, δεν έχουμε την πλάτη  μπροστά αλλά πίσω μας”. Μόνο στην Ελλάδα (δυστυχώς!) θα διεπίστωνε κανείς τέτοια χαμέρπεια.

13. Άλλο αυτό. Χρόνια είχα να διαβάσω τέτοιο εμετικό κειμενάκι, που όζει από ήθος βόθρου και σεξιστική ορολογία κομπλεξικού ελληνάκου σε χιούμορ επιπέδου Τραμπάκουλα-wannabe Χάρρυ Κλινν.

Από άνθρωπο που στα σοβαρά πιστεύει ότι ο Σολωμός ήταν κάτι σαν …αστρολόγος .

14. Δεν βαριέσαι. Ο ιδιοφυής Παπατσώνης, άλλωστε, είχε γράψει και ολόκληρη …ωδή στον υδροχόο.